Anal Fissür / Perianal Apse-Fistül

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

Ne zaman düşünmeli?

Dışkılama sırasında cam kesiği gibi ağrı, sonrasında dakikalar-saatler süren yanma/spazm ve az miktarda parlak kırmızı kan anal fissür lehinedir.

Sürekli zonklayıcı perianal ağrı, oturamama, ateş, lokal şişlik, eritem, fluktuasyon veya hassasiyet perianal apseyi düşündürür.

Tekrarlayan apse, kronik akıntı, dış ağız/delik, iç çamaşırda kirlenme veya Crohn bulguları anal fistül açısından değerlendirilir.

(Ateş/sepsis, immünsüpresyon, diyabet, yaygın selülit, şiddetli ağrıya rağmen dış bulgu olmaması veya Fournier şüphesi varsa basit poliklinik yaklaşımıyla oyalanılmaz.)

Klinik Ayrım - İlk Bakış

Fissür genellikle çizgisel yırtık ve dışkılama ilişkili keskin ağrı ile gelir; akut fissürde amaç travmayı azaltmak ve sfinkter spazmını kırmaktır.

Apse kapalı enfeksiyon odağıdır; analjezi, oturma banyosu ve antibiyotik destek olabilir ama apse varsa drenajın yerine geçmez.

Fistül çoğu kez önceki apse traktının kronikleşmesidir; konservatif bakım semptomu azaltır, kriptoglandüler fistülü kalıcı kapatmaz.

Crohn, hidradenitis suppurativa, tüberküloz, aktinomikoz, travma/yabancı cisim, önceki anal cerrahi, pilonidal hastalık, Bartholin apsesi, malignite veya lenfoma ayırıcı tanıda akılda tutulur.

Tanı

İlk Muayene / Tanı İpuçları

İlk değerlendirmede ağrının dışkılama ile ilişkisi, kanama miktarı, akıntı, ateş, önceki apse-drenaj öyküsü, Crohn/IBD bulguları, immünsüpresyon, diyabet ve gebelik/postpartum dönem sorgulanır.

Vital bulgular, sepsis işaretleri, perineal eritem/ödem/nekroz, fluktuasyon, dış fistül ağzı, akıntı, fissürün yerleşimi ve sfinkter tonusu dikkatle değerlendirilir.

Şiddetli ağrıda dijital rektal muayene veya anoskopi zorlanmaz; derin apse şüphesinde muayene anestezi altında yapılacak şekilde cerrahiye yönlendirilir.

Tipik arka orta hat fissürü çoğu kez inspeksiyonla tanınır; lateral, multipl, geniş, ağrısız, düzensiz, iyileşmeyen veya immünsüprese hastadaki fissürde Crohn, enfeksiyon, sifiliz, HIV, tüberküloz ve malignite dışlanır.

Test / Görüntüleme - Ne Zaman?

Basit tipik anal fissürde rutin laboratuvar veya görüntüleme gerekmez; alarm/atipik görünüm varsa altta yatan hastalığa göre test seçilir.

Perianal apse yüzeyel ve fluktuan ise tanı kliniktir; derin ağrı, dış bulgu yokluğu, supralevator/intersfinkterik apse şüphesi, tekrarlayan apse, Crohn, immünsüpresyon veya kompleks anatomi varsa pelvik MR veya kontrastlı BT düşünülür.

Fistülde dış ağız ve akıntı görülebilir; kompleks, yüksek, tekrarlayan, anterior kadın fistülü veya Crohn ilişkili fistülde pelvik MR ve uygun merkezde endoanal ultrasonografi trakt haritalaması için değerlidir.

Apse drenajında kültür rutin şart değildir; immünsüpresyon, yaygın selülit/sepsis, tekrarlayan/nonhealing enfeksiyon, MRSA şüphesi veya antibiyotik yanıtsızlığında kültür alınabilir.

Fournier şüphesinde görüntüleme cerrahi debridmanı geciktirmemelidir; klinik şüphe yüksekse acil cerrahi ve geniş spektrumlu antibiyotik birlikte başlatılır.

Sınıflama / Karar Mantığı

Fissür akut veya kronik olarak ayrılır; kronik fissürde sentinel pil, hipertrofik papilla, görünür internal sfinkter lifleri veya uzun süren semptom olabilir.

Apse yerleşimi perianal/submukozal, iskiorektal-iskioanal, intersfinkterik veya supralevator olabilir; intersfinkterik ve supralevator apselerde dış bulgu az, ağrı derin ve tanı daha zordur.

Fistül intersfinkterik, transsfinkterik, suprasfinkterik veya ekstrasfinkterik olarak düşünülür; düşük/basit fistül ile yüksek/kompleks fistül ayrımı kontinans riskini belirler.

Basit-düşük fistülde sfinkter tutulumunun sınırlı olması cerrahi fistülotomi lehine olabilir; yüksek transsfinkterik, anterior kadın fistülü, Crohn, radyasyon, malignite veya nüks kompleks fistül kabul edilir.

Başlıca Kaynaklar

ASCRS Clinical Practice Guidelines for the Management of Anorectal Abscess, Fistula-in-Ano, and Rectovaginal Fistula, 2022
ASCRS Clinical Practice Guidelines for the Management of Anal Fissures, 2023
WSES-AAST Guidelines for the Management of Anorectal Emergencies, 2021
ECCO Guidelines on Therapeutics in Crohn's Disease: Medical and Surgical Treatment, 2024

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Aynı Kategoride

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com