Ana sayfa › Klinik Rehber › Divertiküler Hastalık / Divertikülit (ACG 2026)

ALT GİS / IBD

Divertiküler Hastalık / Divertikülit (ACG 2026)

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Hızlı Yaklaşım

ACG 2026 Hasta Başı Karar

Klinik şüphede ilk soru tanı değil risktir: peritonit, sepsis, oral alamama, immünsüpresyon, frailty, ciddi komorbidite veya tanı belirsizliği varsa hastayı düşük riskli kabul etme.

İlk atak, şiddetli/atipik tablo, yaşlı-frail hasta, immünsüpresyon veya alternatif tanı ihtimalinde kontrastlı abdomen-pelvis BT ile komplike/komplike olmayan ayrımı yap.

Komplike olmayan düşük riskli hastada antibiyotik şart değildir; güvenli ayaktan takip, analjezi, sıvı-gıda toleransı ve 48-72 saat kontrol planı yaz.

Komplike hastalık veya yüksek risk varsa antibiyotik, yatış/cerrahi/IR ve kaynak kontrolü aynı turda düşünülür.

Kolonoskopi: komplike divertikülit sonrası iyileşince; komplike olmayan atakta yalnız alarm bulgusu varsa veya CRC taraması güncel değilse. Akut dönem bitmeden çoğu hastada 6-8 hafta beklenir.

60 Saniyede Hastalık Yönetimi

Tanım / Kavramlar

Divertikülozis koli, kolonda divertiküllerin varlığıdır; çoğu hasta asemptomatiktir ve bu bulgu tek başına akut hastalık anlamına gelmez.

Divertiküler hastalık; divertiküloz zemininde karın ağrısı, şişkinlik, dışkılama alışkanlığı değişikliği, rektal kanama veya akut divertikülit gibi klinik yansımaların eşlik ettiği geniş başlıktır.

SUDD, semptomatik komplike olmayan divertiküler hastalık anlamına gelir; inflamasyon, apse veya kanama gösterilemeden divertiküllü hastada tekrarlayan ağrı/şişkinlik ve bağırsak alışkanlığı değişikliğiyle seyreder.

Akut divertikülit, bu hastalık spektrumunun acil karar gerektiren atağıdır; ayrıntılı antibiyotik, apse ve cerrahi yönetim acil modülündeki Akut Divertikülit kartında tutulur.

Bu Kartın Amacı

Asemptomatik divertiküloz, SUDD, divertiküler kanama ve divertikülit sonrası uzun dönem takip ayrımını yapmak.

Hangi hastada kolonoskopi, yaşam tarzı düzenlemesi, riskli ilaç gözden geçirmesi veya elektif cerrahi değerlendirme gerektiğini belirlemek.

Akut karın, ateş/sepsis, apse/perforasyon veya ciddi kanama varsa hastayı hastalık kartında oyalamadan ilgili acil karta yönlendirmek.

Tanı

ACG 2026 Tanım ve Fenotip

Komplike olmayan divertikülit: divertikül çevresinde barsak duvarı/perikolik yağ inflamasyonu vardır; apse, perforasyon, fistül, obstrüksiyon veya peritonit yoktur.

Komplike divertikülit: flegmon, apse, serbest perforasyon/peritonit, fistül, darlık veya obstrüksiyon eşlik eder.

Smoldering/kronik divertikülit: haftalar-aylar süren devamlı inflamasyon ve semptom yüküdür; IBD, malignite ve SCAD ayrımı gerekir.

Alarm bulgusu: istemsiz kilo kaybı, barsak alışkanlığında yeni değişiklik, demir eksikliği anemisi, kanlı dışkı veya persistan karın ağrısıdır; yalnız divertikülit diye izlenmez.

Klinik Fenotipler

Asemptomatik divertiküloz: kolonoskopi veya görüntülemede tesadüfen saptanır; ağrı, ateş, kanama veya inflamasyon bulgusu yoktur.

SUDD: divertiküllü hastada özellikle sol alt kadran ağırlıklı tekrarlayan ağrı, şişkinlik, kabızlık/ishal değişimi olabilir; sistemik inflamasyon ve BT'de akut divertikülit bulgusu beklenmez.

SCAD: divertiküllü segmentte, özellikle sigmoid/sol kolonda, divertiküller arasındaki mukozada kronik kolit görünümüdür; rektumun korunması ve segmental tutulum raporda özellikle belirtilmelidir.

Divertiküler kanama: sıklıkla ağrısız, ani hematokezya şeklindedir; kanama arteriyel olabilir ve aktif divertikülit eşlik etmeyebilir.

Divertikülit sonrası dönem: akut atak düzeldikten sonra kalıcı ağrı, dışkılama değişikliği, striktür, fistül, malignite taklidi veya nüks riski açısından yeniden sınıflandırılır.

Sağ kolon divertikülleri apandisit veya çekum patolojilerini taklit edebilir; tanı ve takip ilkeleri sol kolonla benzer olsa da ayırıcı tanı daha dikkat ister.

Kolonoskopi Raporlama / DICA - SCAD

Amaç, yalnız 'divertikül izlendi' demek değil; yerleşim, yoğunluk, inflamasyon, komplikasyon ve varsa SCAD bulgusunu rapora geçirerek hastayı sınıflandırmaktır.

Akut divertikülit atağı sırasında perforasyon riski nedeniyle rutin kolonoskopi yapılmaz; inflamasyon yatıştıktan sonra malignite/IBD ayırımı ve cerrahi plan için kolon değerlendirmesi zamanlanır.

Akut Divertikülit Sınıflaması / Hinchey - BT

Akut divertikülit şüphesinde sınıflama endoskopiyle değil klinik + laboratuvar + görüntüleme ile yapılır; kontrastlı abdomen-pelvis BT komplike/komplike olmayan ayrımında ana yöntemdir.

Görüntüleme / Biyobelirteç Akışı

Divertikülit şüphesinde ilk değerlendirme öykü, muayene, vital bulgular, TKS, CRP, kreatinin-elektrolit ve idrar/jinekolojik ayırıcı tanıyla başlar.

USG uygun hastada ilk basamak olabilir; inflame duvar kalınlaşması, perikolik yağlı doku değişikliği, sıvı koleksiyonu veya apse görülebilir. Klinik şüphe sürerse ya da komplikasyon aranıyorsa BT'ye geçilir.

BT/MR, baryumlu kolon grafisine göre akut divertikülit ve komplikasyon değerlendirmesinde üstündür; baryumlu kolon grafisi akut divertikülit/SUDD tanısında güncel pratikte tercih edilmez.

CRP düşükse komplike olmayan tabloyu destekleyebilir; çok yüksek CRP, özellikle >150-200 mg/L aralığı, apse/perforasyon/peritonit gibi komplikasyon olasılığını artırır ve BT/cerrahi eşiğini düşürür.

Fekal kalprotektin SUDD'de IBS'ye göre daha yüksek olabilir; fakat tek başına tanı koydurmaz, IBD/SCAD/mikroskopik kolit ve enfeksiyon ayırımıyla birlikte yorumlanır.

Prokalsitonin komplike divertikülit/sepsis ayrımında yardımcı olabilir; rutin tek karar testi değildir.

Tanı / Değerlendirme

Asemptomatik divertiküloz için özel laboratuvar gerekmez; bulgunun tarama kolonoskopisi veya görüntüleme raporunda klinik bağlamla yorumlanması yeterlidir.

SUDD düşünülen hastada alarm bulguları, inflamasyon belirteçleri, fekal kalprotektin, dışkı enfeksiyonları ve IBS/IBD/malignite ayırıcı tanısı klinik gerekliliğe göre değerlendirilir.

Divertiküler kanamada üst GİS kanama dışlanır, hemodinami ve kanama şiddeti belirlenir; ayrıntılı akut yaklaşım GİS kanama acil kartlarında yürütülür.

Akut divertikülit atağı sonrası kolon değerlendirmesi kararı atağın komplike olup olmamasına, önceki kolonoskopi kalitesine ve alarm bulgularına göre verilir.

Kalıcı veya tekrarlayan semptom varsa kronik divertikülit, striktür, fistül, segmental kolit ile ilişkili divertiküloz, IBD, IBS ve kolorektal kanser ayırımı yapılır.

Ne Zaman Acile Yönlendir?

Ateş, peritonit, yeni/sebat eden şiddetli sol alt kadran ağrısı, kusma/oral alamama, sepsis bulgusu veya immünsüpresyon varsa Akut Divertikülit acil kartına geçilir.

Bol hematokezya, senkop, hipotansiyon, taşikardi veya hızlı Hb düşüşü varsa Alt GİS Kanama acil kartı kullanılır.

Obstrüksiyon, fistül, apse, perforasyon, serbest hava veya yaygın peritonit şüphesinde hastalık kartı değil acil/cerrahi algoritma belirleyicidir.

Ayırıcı Tanı

SUDD ile IBS sık karışır; divertikül varlığı semptomların mutlaka divertiküler kaynaklı olduğunu kanıtlamaz.

IBD, mikroskopik kolit, iskemik kolit, enfeksiyöz kolit, kolorektal kanser, ürolojik ve jinekolojik nedenler klinik bağlama göre dışlanır.

Divertikülit sonrası persistan segmental duvar kalınlaşması veya darlık maligniteyle karışabileceği için endoskopik ve radyolojik korelasyon gerektirir.

Sağ alt kadran ağrısında apandisit, Crohn ileiti ve çekum tümörü mutlaka düşünülür.

Tedavi

ACG 2026 Antibiyotik Kararı ve Reçete

Düşük riskli, BT ile doğrulanmış komplike olmayan, immünkompetan, frail olmayan, oral alabilen ve 48-72 saat kontrolü güvenli hastada rutin antibiyotik verme; analjezi, oral sıvı/gıda toleransı ve net geri dönüş uyarısı yaz.

Antibiyotik ver: komplike hastalık, apse/perforasyon/fistül/obstrüksiyon, SIRS veya sepsis, immünsüpresyon, frailty/ileri komorbidite, güvenli ayaktan takip yok, kusma/oral alamama, semptom >5 gün, CRP >140 mg/L, BT'de sıvı koleksiyonu veya uzun segment inflamasyon.

Ayaktan antibiyotik gerekiyorsa ilk seçenek: amoksisilin-klavulanat 875/125 mg PO 12 saatte bir, 4-7 gün.

Beta-laktam uygun değilse: moksifloksasin 400 mg PO günde 1, 4-7 gün; veya metronidazol 500 mg PO 8 saatte bir + TMP-SMX DS 160/800 mg PO 12 saatte bir, siprofloksasin 500 mg PO 12 saatte bir ya da levofloksasin 500 mg PO günde 1, toplam 4-7 gün.

Fluorokinolon kullanıyorsan QT, tendon, aort, nöropati, C. difficile ve lokal direnç riskini özellikle kontrol et; amoksisilin-klavulanat uygunsa çoğu ayaktan olguda daha temiz seçenektir.

ACG 2026 Nüks Önleme

Hastaya liften zengin sağlıklı beslenme hedefi ver: meyve, sebze, tam tahıl ve baklagil artır; kırmızı et, rafine tahıl, şekerli gıda ve trans yağ ağırlıklı beslenmeyi azalt.

Fındık, mısır, çekirdek ve patlamış mısırdan rutin kaçınma önerme; bu yasak nüksü önlemez.

Düzenli NSAII kullanımını zorunlu endikasyon yoksa azalt/kaçın; sigara bırakma, aşırı alkolü sınırlama, kilo kontrolü ve düzenli fiziksel aktivite planla.

Nüks önleme için mesalazin, probiyotik veya rifaksimin rutin önerilmez.

Tekrarlayan komplike olmayan atakta ameliyat kararı atak sayısıyla değil; yaşam kalitesi, komplikasyon, hasta tercihi ve cerrahi riskle kişiselleştirilir.

Asemptomatik Divertiküloz

Tedavi gerekmez; hastaya bunun sık ve çoğu zaman sessiz bir bulgu olduğu anlatılır.

Eski yaklaşımın aksine fındık, çekirdek, mısır veya patlamış mısırdan rutin kaçınma önerilmez.

Kabızlık, lif alımı, fiziksel aktivite, kilo, sigara ve NSAİİ/opioid kullanımı genel risk yönetimi açısından gözden geçirilir.

Kolonoskopi aralığı divertiküloz nedeniyle değil, standart kolorektal kanser taraması veya polip/sürveyans endikasyonuna göre belirlenir.

SUDD / Kalıcı Semptom

Önce alarm bulgusu ve aktif inflamasyon dışlanır; kanama, kilo kaybı, anemi, gece semptomu, ateş veya yüksek CRP/fekal kalprotektin varsa ileri değerlendirme gerekir.

Tedavide kabızlık ve dışkılama paterni düzeltilir; günlük yaklaşık 25-30 g lif hedefi, yeterli sıvı, hareket ve tetikleyici ilaçların azaltılması temel yaklaşımdır.

Rifaksimin bazı Avrupa/SUDD protokollerinde lifle birlikte siklik kullanılabilir; pratik örnek 400 mg PO günde 2 kez, ayda 7 gün şeklindedir. Kanıt ve ruhsat/geri ödeme değişken olduğu için rutin herkese değil, seçilmiş hastada ve beklenti net yazılarak düşünülür.

Mesalazin bazı çalışmalarda semptom ve nüks azaltma amacıyla kullanılmıştır; ancak kanıt tutarlı değildir ve akut divertikülit nüksünü önleme için rutin standart kabul edilmez. Kullanılacaksa ülke/kurum protokolü ve SCAD/kolit ayrımıyla karar verilir.

Probiyotikler için veriler heterojendir; ağır immünsüpresyon, santral kateter veya ciddi mukozal hastalıkta dikkat edilir.

Semptomlar IBS paterni gösteriyorsa ağrı, şişkinlik ve dışkılama düzeni IBS yaklaşımıyla da ele alınır.

SCAD / Divertikül İlişkili Segmental Kolit

SCAD tanısı endoskopi + biyopsi + klinik bağlamla konur; rektumun korunması, divertiküller arası segmental inflamasyon ve IBD/enfeksiyon/iskemi dışlanması önemlidir.

Hafif olguda antibiyotik denenebilir: siprofloksasin 500 mg PO 12 saatte bir + metronidazol 500 mg PO 8 saatte bir genellikle 7-10 gün; yaşlı, QT, tendon, nöropati ve C. difficile riski dikkate alınır.

Antibiyotik yanıtı yoksa veya kolit görünümü belirginse mesalazin preparatları, topikal/sistemik steroid veya IBD benzeri tedavi gastroenteroloji tarafından planlanır; doz ve süre hastalığın yaygınlığı ve biyopsi sonucuna göre bireyselleştirilir.

Şiddetli, tekrarlayan veya IBD benzeri SCAD'de biyopsi sonucu, fekal kalprotektin, CRP ve gerekirse tekrar kolonoskopi ile tedavi yanıtı değerlendirilir; dirençli olguda anti-TNF gibi ileri tedaviler ancak IBD uzmanlığıyla düşünülür.

Divertiküler Kanama

Çoğu divertiküler kanama kendiliğinden durabilir; ancak yaşlı, antitrombotik kullanan veya hemodinamik etkilenmiş hastada erken acil değerlendirme gerekir.

Hemodinamik olarak stabilize edilen hastada uygun kolon temizliği sonrası kolonoskopi çoğu pratikte ilk 24 saat içinde planlanır; hazırlıksız kolonoskopide kanama odağı yakalama olasılığı düşer.

Kolonoskopide aktif kanama, görünür damar veya adherent pıhtı saptanırsa klips, band ligasyonu veya termal/enjeksiyon gibi endoskopik hemostaz seçenekleri merkezin deneyimine göre uygulanır.

Kanama atağı sonrası antiplatelet/antikoagülan ihtiyacı kardiyovasküler endikasyonla birlikte yeniden değerlendirilir; gereksiz NSAİİ kesilir.

Aktif masif kanama veya kolonoskopide odak bulunamayan devam eden kanamada BT anjiyografi ve girişimsel radyoloji embolizasyonu değerlendirilir; buna rağmen kontrolsüz kanamada cerrahi gündeme gelir.

Aktif veya masif kanama yönetimi ayrıntılı olarak Alt GİS Kanama acil kartıyla birlikte yürütülür.

Divertikülit Sonrası Uzun Dönem Yönetim

Tek başına atak sayısı elektif cerrahi nedeni değildir; karar nüks sıklığı, komplikasyon, kalıcı semptom, immünsüpresyon, hastanın yaşam kalitesi ve operasyon riskiyle bireyselleştirilir.

Komplike atak, apse, fistül, darlık veya tekrarlayan hastaneye yatış varsa kolorektal cerrahiyle elektif değerlendirme yapılır.

Konservatif tedavi sonrası kalıcı ağrı varsa aktif inflamasyon, striktür, SUDD, IBS ve malignite ayrımı yapılmadan cerrahi kararı verilmez.

İmmünsüprese hastada nonoperatif tedavi başarısızlığı ve komplike seyir riski daha yüksek olduğu için takip ve cerrahi eşiği bireyselleştirilir.

Risk Azaltma

Fiziksel aktivite, kilo kontrolü, sigaranın bırakılması ve liften zengin dengeli beslenme desteklenir.

NSAİİ, sistemik steroid ve opioidler mümkünse azaltılır; zorunlu ilaçlar ilgili branş endikasyonuyla dengelenir.

Kırmızı et ağırlıklı beslenme ve sedanter yaşam azaltılabilir risk faktörleri olarak ele alınır.

Hasta tekrar atağı düşündüren ağrı-ateş, peritonit bulgusu ve bol rektal kanama için acil başvuru konusunda bilgilendirilir.

Yatış ve Taburculuk Kararı

Ayaktan Yönetim

Asemptomatik divertiküloz ve alarm bulgusu olmayan SUDD genellikle ayaktan yönetilir.

Semptom kontrolü, dışkılama düzeni, ilaç gözden geçirme ve yaşam tarzı hedefleri belirlenir.

Yeni ateş, şiddetli lokalize ağrı, kusma, oral alamama, kanama veya genel durum bozulması gelişirse acil değerlendirme gerekir.

Konsültasyon / Sevk

Kalıcı segmental darlık, fistül, tekrarlayan komplike atak veya yaşam kalitesini bozan nükslerde kolorektal cerrahi görüşü alınır.

Sık veya ciddi divertiküler kanamada gastroenteroloji, girişimsel radyoloji ve gerekirse cerrahi birlikte plan yapar.

Belirsiz inflamasyon, IBD/malignite şüphesi veya kalıcı semptomlarda kolonoskopi ve görüntüleme zamanlaması gastroenteroloji tarafından düzenlenir.

Takip ve İzlem

ACG 2026 Takip ve Rota Değiştirme

Ayaktan düşük riskli hasta: 48-72 saatte ağrı, ateş, oral alım, dışkılama, vital bulgu ve gerekirse TKS/CRP ile kontrol; kötüleşme varsa BT/yatış hattına geç.

Antibiyotik başlanan hasta: 48-72 saatte klinik yanıt bekle; ateş/ağrı artışı, lökositoz-CRP yükselmesi veya oral alamama varsa komplike hastalık ve apse için BT'yi yenile.

Apse varsa boyut ve erişilebilirliğe göre antibiyotik + yakın izlem veya IR drenaj; peritonit, serbest perforasyon, sepsis/şok, obstrüksiyon veya tedaviye yanıtsızlıkta cerrahi gecikmez.

Kolonoskopi planı: komplike atak sonrası ve alarm bulgusunda 6-8 hafta sonra; yakın zamanda kaliteli kolonoskopi ve tamamen iyileşmiş düşük riskli komplike olmayan atakta rutin tekrar şart değildir.

Nüks/kalıcı semptomda CRC, IBD, SCAD, SUDD ve IBS ayrımını yeniden aç; kalıcı inflamasyon veya yaşam kalitesi kaybında gastroenteroloji/cerrahi ortak karar yaz.

Kolonoskopi Takibi

Komplike divertikülit, apse, striktür/kitle, alarm bulgusu veya yakın zamanda kaliteli kolonoskopi yoksa kolon değerlendirmesi genellikle inflamasyon yatıştıktan sonra, çoğu pratikte 6-8 hafta civarında planlanır.

BT ile doğrulanmış tek komplike olmayan atak, tam klinik düzelme ve güncel kaliteli kolonoskopi varsa rutin ek kolonoskopi gerekmeyebilir.

Asemptomatik divertikülozda kolonoskopi aralığı standart kanser taraması, polip öyküsü veya IBD/sürveyans endikasyonuna göre belirlenir.

Kalıcı kanama, anemi, kilo kaybı veya dışkılama alışkanlığında açıklanamayan değişiklik varsa kolonoskopi ertelenmez.

Nüks / Elektif Cerrahi İzlemi

Nüks riski önceki varsayımlardan daha düşüktür; bu nedenle iki atak geçirdi diye otomatik elektif kolektomi önerilmez.

Elektif cerrahi kararı hastaya özel verilir: nükslerin sıklığı/şiddeti, komplike seyir, immünsüpresyon, mesleki-yaşam etkisi ve cerrahi risk birlikte tartılır.

Apse veya komplike atak sonrası takipte klinik düzelme, görüntüleme gereksinimi ve kolon değerlendirmesi net planlanır.

Hasta, akut divertikülit atağı ile SUDD/IBS benzeri kronik semptomların farklı yönetildiğini bilmelidir.

Pratik Kontrol Listesi

Son kolonoskopi tarihi ve kalitesi.

Önceki divertikülit atağının komplike olup olmadığı, BT raporu ve apse/perforasyon öyküsü.

NSAİİ, steroid, opioid, antikoagülan/antiagregan kullanımı.

Alarm bulguları: anemi, kilo kaybı, gece semptomu, persistan ateş, bol kanama veya progresif ağrı.

Yaşam tarzı hedefleri: lif, hareket, kilo kontrolü ve sigara bırakma.

Başlıca Kaynaklar

• Peery AF, et al. ACG Clinical Guideline: Colonic Diverticulitis. Am J Gastroenterol. 2026;121(7):1549-1561. doi:10.14309/ajg.0000000000004047.
• Kaynak metin: ACG 2026 kolonik divertikulit kılavuzu; BT ile tanı/komplikasyon ayrımı, düşük riskli komplike olmayan olguda rutin antibiyotik kullanmama, yüksek riskte antibiyotik, kolonoskopi zamanlaması, yaşam tarzı ve nüks önleme önerileri bu karta işlendi.
• Gastrointestinal Sistem Hastalıklarında Yeni Ne Var 2022: Divertikülitte güncel tedavi yaklaşımları.
• Gastrointestinal Sistem Hastalıklarında Yeni Ne Var 2022: Kolonik divertiküloz, SUDD, SCAD, DICA skoru ve modifiye Hinchey sınıflaması.
• AGA Clinical Practice Update on Medical Management of Colonic Diverticulitis, 2020. https://gastro.org/clinical-guidance/medical-management-of-colonic-diverticulitis/
• WSES 2020 update of the guidelines for management of acute colonic diverticulitis in the emergency setting. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7206757/
• ASCRS Clinical Practice Guidelines for the Treatment of Left-Sided Colonic Diverticulitis, 2020.

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Aynı Kategoride

• Akut İshal / Akut Gastroenterit
• C. difficile Enfeksiyonu / Antibiyotik Sonrası Diare
• Crohn Hastalığı
• Hemoroidal Hastalık
• Kronik İshal
• Ülseratif Kolit
• Anal Fissür / Perianal Apse-Fistül