Ana sayfa › Klinik Rehber › Gastrit / Atrofik Gastrit / İntestinal Metaplazi

ÜST GİS

Gastrit / Atrofik Gastrit / İntestinal Metaplazi

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Hızlı Yaklaşım

Ne zaman düşünmeli?

Gastrit / Atrofik Gastrit / İntestinal Metaplazi tanısı; bu başlığı düşündüren tipik klinik tablo, laboratuvar veya görüntüleme bulguları varlığında akla getirilmelidir.

Alarm bulguları, acil yatış gereksinimi, ilaç/toksin öyküsü, gebelik, immünsüpresyon ve komorbiditeler ilk değerlendirmede sorgulanmalıdır.

Tanı ve tedavi kararı ilgili ayrıntılı algoritma, güncel kılavuzlar, prospektüs ve kurum protokolleriyle birlikte verilmelidir.

Tanı

Algoritmik Tanı Akışı

1. Klinik şüphe ve alarm bulguları değerlendirilir.

2. İlk basamak laboratuvar tetkikleri ve temel görüntüleme seçilir.

3. Mekanik, organik ve acil dışlanması gereken nedenler önce araştırılır.

4. İkinci basamak ileri tetkik/endoskopik/radyolojik yöntem klinik şüpheye göre seçilir.

5. Kesin tanı, sınıflama/evreleme, tedavi ve takip planı aynı başlık altında tamamlanır.

Endoskopik Tetkikler

Yüksek çözünürlüklü gastroskopi

NBI (Narrow Band Imaging / Dar Bant Görüntüleme) / virtual kromoendoskopi

Sydney protokol biyopsileri: antrum küçük/büyük kurvatur, incisura, korpus küçük/büyük kurvatur

Hedeflenmiş biyopsi: düzensiz, nodüler, deprese, ülseratif veya renk değişikliği olan alanlardan

OLGA evrelemesi

OLGIM evrelemesi

Displazi şüphesinde endoskopik rezeksiyon uygunluğu değerlendirmesi

Laboratuvar Tetkikleri

Tam kan sayımı

Ferritin

Serum demiri

TDBK

Transferrin satürasyonu

Vitamin B12

Folat

Anti-parietal hücre antikoru

Anti-intrinsik faktör antikoru

Gastrin düzeyi

H. pylori gaita antijeni veya 13C üre nefes testi

Ne zaman düşünmeli?

Gastrit / Atrofik Gastrit / İntestinal Metaplazi tanısı; bu başlığı düşündüren tipik klinik tablo, laboratuvar veya görüntüleme bulguları varlığında akla getirilmelidir.

Alarm bulguları, acil yatış gereksinimi, ilaç/toksin öyküsü, gebelik, immünsüpresyon ve komorbiditeler ilk değerlendirmede sorgulanmalıdır.

Tanı ve tedavi kararı ilgili ayrıntılı algoritma, güncel kılavuzlar, prospektüs ve kurum protokolleriyle birlikte verilmelidir.

Tanı / Risk Tabakalama

İntestinal metaplazi tek başına homojen bir risk grubu değildir; risk yaygınlık, histolojik tip, aile öyküsü, H. pylori ve OLGA/OLGIM evresine göre belirlenir

Yaygın intestinal metaplazi: hem antrum/incisura hem korpusu içeren metaplazi; daha yüksek risklidir

Sınırlı intestinal metaplazi: yalnız antrum/incisura ile sınırlı metaplazi; ek risk yoksa genellikle düşük risklidir

İnkomplet intestinal metaplazi, komplet tipe göre daha yüksek risk kabul edilir

OLGA/OLGIM III-IV ileri evre kabul edilir ve surveillans gerektirir

Birinci derece akrabada mide kanseri öyküsü, persistan H. pylori, otoimmün gastrit, sigara ve yüksek riskli etnik/coğrafi köken risk artırır

Yatış Endikasyonları

Hemodinamik instabilite, sepsis, hipoksi veya akut organ yetmezliği

Kontrol edilemeyen ağrı, oral alamama, dehidratasyon veya ciddi elektrolit bozukluğu

Aktif kanama, akut batın, perforasyon, obstrüksiyon veya girişimsel işlem ihtiyacı

İleri yaş, gebelik, immünsüpresyon, ciddi komorbidite veya güvenli ayaktan izlem koşullarının olmaması

Tanı belirsizliği ve yakın klinik/laboratuvar izlem gereksinimi

Başlıca Kaynaklar

• Güncel ACG / AGA / AASLD / EASL / ECCO / ESGE / ASGE kılavuzları ilgili hastalık başlığına göre kontrol edilmelidir
• İlaç dozları; yaş, gebelik, böbrek/karaciğer yetmezliği, ilaç etkileşimi, lokal direnç ve kurum protokolüne göre doğrulanmalıdır
• Türkiye için SGK-SUT ve MEDULA geri ödeme koşulları ayrıca kontrol edilmelidir
• Bu başlıktaki ilaç dozları, kullanım süreleri, kontrendikasyonlar ve takip aralıkları v1.0 öncesi güncel kılavuz ve kurum protokolü ile tekrar doğrulanmalıdır.
• Böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği, gebelik, ileri yaş, immünsüpresyon ve çoklu ilaç kullanımı olan hastalarda doz/ajan seçimi bireyselleştirilmelidir.
• Bu program klinik karar destek aracıdır; nihai karar hastayı değerlendiren hekime aittir.

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Aynı Kategoride

• Akalazya / Özofagus Motilite Bozuklukları
• Barrett Özofagus
• Çölyak Hastalığı
• Fonksiyonel Dispepsi
• GERD / Reflü Hastalığı
• H. pylori Enfeksiyonu
• Mide Kanseri / Premalign Yaklaşım
• Peptik Ülser Hastalığı