Ana sayfa › Klinik Rehber › GERD / Reflü Hastalığı
ÜST GİS
GERD / Reflü Hastalığı
Hızlı Yaklaşım
Ne zaman düşünmeli?
Retrosternal yanma ve/veya regürjitasyon haftalık, rahatsız edici ya da komplikasyon düşündürecek düzeydeyse GERD düşünülür; fizyolojik GÖR tek başına hastalık değildir.
Disfaji, odinofaji, kilo kaybı, GİS kanama/anemi, persistan kusma, ailede üst GİS malignite veya Barrett riski varsa ampirik tedaviyle oyalanmadan ÖGD planlanır.
Alarm yok ve tipik semptom varsa yaşam tarzı + doğru zamanlı PPI 8 hafta başlanır; yanıtsızlıkta önce kullanım hatası, sonra objektif test stratejisi açılır.
Tanı
Kısa Tanı Rotası
1. Semptomu adlandır: pirozis ve regürjitasyon tipiktir; göğüs ağrısında kardiyak neden dışlanmadan GERD yazılmaz.
2. Alarmı yakala: disfaji, odinofaji, kilo kaybı, kanama/anemi, persistan kusma, ailede üst GİS malignite veya Barrett riski varsa ÖGD önceliklidir.
3. Alarm yok + tipik yakınma: 8 hafta doğru zamanlı PPI denenebilir; yanıt tanıyı destekler ama objektif tanı yerine geçmez.
4. Yanıtsızlık veya belirsizlik: önce PPI uyumu/zamanlaması kontrol edilir, sonra ÖGD ve pH-impedans/HRM akışına geçilir.
5. Cerrahi veya endoskopik antireflü işlem düşünülüyorsa objektif reflü kanıtı + HRM ile motilite güvenliği gerekir.
Önce Ayır: GERD mi, GERD Benzeri mi?
Eozinofilik özofajit: disfaji, gıda takılması, atopi veya PPI yanıtsızlık varsa ÖGD sırasında özofagus biyopsisi alınır; mukoza normal görünse bile dışlanmaz.
Motilite bozukluğu: akalazya, EGJOO, spazm veya ruminasyon regürjitasyon gibi görünebilir; kalıcı disfaji/regürjitasyonda HRM ve gerekirse TBE düşünülür.
İlaç/enfeksiyöz/radyasyon/kostik özofajit, özofagus kanseri, ZES, gastroparezi ve kardiyak/pulmoner nedenler semptom paterniyle aktif aranır.
Ekstraözofageal öksürük, ses kısıklığı veya boğaz temizlemede tek başına GERD tanısı konmaz; KBB, göğüs hastalıkları ve alerji/astım değerlendirmesi gerekebilir.
Endoskopi ve Biyopsi Kararı
ÖGD: alarm bulgusu, disfaji, kanama/anemi, kilo kaybı, persistan kusma, Barrett riski, PPI yanıtsızlık veya uzun süreli/komplike reflüde yapılır.
PPI yanıtsız tipik semptomda ÖGD mümkünse PPI kesildikten sonra planlanır; böylece eroziv özofajit ve EoE bulguları kaçmaz.
EoE şüphesinde distal ve proksimal özofagustan biyopsi alınır; normal endoskopi EoE'yi dışlamaz.
Los Angeles C/D özofajit, peptik striktür veya uzun segment Barrett objektif GERD kanıtıdır; LA A/B tek başına klinikle birlikte yorumlanır.
Fonksiyonel Testi Nasıl Seçerim?
GERD kanıtlanmamışsa ve tanıyı kanıtlamak/dışlamak istiyorsan pH veya pH-impedans testi PPI kesilerek yapılır.
Kanıtlanmış GERD var ve doğru günde 2 kez PPI'a rağmen semptom sürüyorsa pH-impedans PPI altında yapılır; amaç rezidüel asit, zayıf asit/non-asit reflü ve semptom ilişkisini yakalamaktır.
AET yüksekse patolojik reflü desteklenir; normal AET + negatif semptom ilişkisi fonksiyonel heartburn lehinedir.
HRM GERD tanısı koymaz; cerrahi/endoskopik girişim öncesi akalazya ve majör motilite bozukluğunu dışlamak için kullanılır.
Kusma, rezidü gıda, postprandiyal dolgunluk veya kötü glisemik kontrol varsa gastroparezi için mide boşalma testi ayrıca düşünülür.
Rome V / DGBI Özofagus Ayrımı
Kanıtlı GERD: patolojik AET, LA C/D özofajit, peptik striktür, uzun segment Barrett veya objektif reflü kanıtı varsa GERD yönetimi sürdürülür.
Reflü hipersensitivitesi: AET fizyolojik, HRM’de majör motilite bozukluğu yok ve SI/SAP pozitifse semptom reflü olaylarıyla ilişkilidir; hedef yalnız asit baskısı değil semptom modülasyonudur.
Fonksiyonel heartburn: endoskopi açıklayıcı değil, AET fizyolojik, SI/SAP negatif ve HRM normal/majör motor bozukluk yoksa pozitif DGBI tanısı olarak yazılır; PPI doz artırma döngüsüne girilmez.
Fonksiyonel göğüs ağrısı: kardiyak/pulmoner/aortik neden, yapısal özofagus hastalığı, patolojik reflü, majör motilite bozukluğu ve ağrılı özofajit nedenleri dışlandıktan sonra konur.
Fonksiyonel disfaji: retrosternal katı/pil takılma hissi sürerken ÖGD + biyopsi, baryum/TBE, HRM ve seçilmiş hastada FLIP yapısal, mukozal veya majör motor neden göstermiyorsa pozitif DGBI tanısı olarak yazılır.
Fonksiyonel disfajide PPI ve ampirik dilatasyon yanıtsızsa aynı tedavi döngüsü uzatılmaz; EoE, striktür/halka/web, malignite, akalazya/EGJOO/spazm ve aktif reflü/özofajit dışlandığı ayrıca not edilir.
MDCP katmanı: tanıdan sonra semptom sıklığı, günlük işlev kaybı, psikososyal değiştiriciler ve fizyolojik test sonucu ayrı ayrı yazılır; hafif-orta ve şiddetli olgu aynı tedavi yoğunluğunda ele alınmaz.
Dirençli GERD Nedenleri - Kontrol Listesi
İlk hata genellikle ilaç zamanlamasıdır: PPI öğünden 30-60 dakika önce alınmıyorsa refrakter GERD denmez.
Sık nedenler: yetersiz uyum, zayıf asit/non-asit reflü, rezidüel asit, gecikmiş gastrik boşalma, hızlı PPI metabolizması/CYP2C19, EoE ve fonksiyonel özofageal hastalıklardır.
pH-impedans normal ve semptom ilişkisi yoksa PPI artırmak yerine fonksiyonel heartburn/nöromodülatör-davranışsal yaklaşım düşünülür.
pH-impedans normal AET ama pozitif semptom ilişkisi gösterirse reflü hipersensitivitesi düşünülür; tedavi hedefi asit baskısından çok semptom modülasyonudur.
Endoskopik / Fonksiyonel Tetkikler
ÖGD: alarm, dirençli semptom, Barrett riski veya komplikasyon şüphesinde.
Ambulatuvar pH veya pH-impedans: tanı belirsizliği, PPI yanıtsızlık veya antireflü girişim öncesi objektif kanıt için.
HRM: antireflü cerrahi/endoskopik tedavi öncesi motilite güvenliği için.
Baryumlu özofagus grafisi/TBE: disfaji, hiatal herni, anatomik darlık veya boşalma sorusunda tamamlayıcıdır.
Laboratuvar: alarm/anemi varsa TKS, ferritin-demir çalışmaları, B12 ve klinik bağlama göre gaita gizli kan değerlendirilir.
Yatış Endikasyonları
GERD çoğu hastada ayaktan yönetilir.
Yatış GERD nedeniyle değil, komplikasyon veya alarm durumunda düşünülür.
Akut üst GİS kanama, hematemez, melena veya ciddi anemi
Şiddetli disfaji, oral alamama, gıda impaksiyonu veya dehidratasyon
Aspirasyon pnömonisi, ciddi solunum komplikasyonu veya beslenme bozukluğu
Şiddetli göğüs ağrısında kardiyak neden dışlanmadan GERD kabul edilmemelidir
Perforasyon, ciddi ülserasyon, malignite şüphesi veya acil endoskopi gereksinimi
Tedavi
İlk Tedavi - Doğru PPI ve Yaşam Tarzı
Alarm bulgusu yok ve tipik pirozis/regürjitasyon varsa tedavi tanı sürecini geciktirmeden başlanabilir; ama göğüs ağrısı/kilo kaybı/disfaji gibi alarmda önce tanı güvenliği sağlanır.
| Basamak | Ne yazılır? | Süre / yanıt | Dikkat |
|---|---|---|---|
| PPI ilk deneme | Omeprazol 20 mg, esomeprazol 20-40 mg, pantoprazol 40 mg, lansoprazol 30 mg veya rabeprazol 20 mg PO günde 1 kez; kahvaltıdan 30-60 dk önce. | 8 hafta; 4. haftada belirgin rahatlama beklenir, 8. haftada karar verilir. | Yatmadan önce alınırsa etki azalır; en sık başarısızlık nedeni yanlış zamanlama/uyumsuzluktur. |
| Yaşam tarzı | Kilo fazlası varsa kilo kaybı; gece semptomunda yatak başı 15-20 cm; yatmadan 2-3 saat önce yemek kesilir. | 2-4 haftada gece semptomu ve regürjitasyon yanıtı sorgulanır. | Herkese geniş gıda yasak listesi verilmez; tetikleyici kişiye özel kaydedilir. |
| Alginate destek | Alginate 10-20 mL süspansiyon veya 1-2 tablet yemeklerden sonra ve yatmadan önce. | 1-2 haftada yanıt; 2-4 hafta destek olarak kullanılabilir. | Postprandiyal yanma/regürjitasyonda yararlı; objektif GERD değerlendirmesinin yerine geçmez. |
| H2RA gece ekleme | Famotidin 20 mg gece veya 20 mg günde 2 kez kısa süreli. | Gece semptomunda kısa kür/aralıklı kullanım; 1-2 haftada yanıt aranır. | Taşifilaksi gelişebilir; uzun süreli sürekli ek tedavi yerine nedeni araştır. |
| Antasit | Kısa etkili antasit semptom anında kullanılabilir. | Hızlı ama kısa rahatlama sağlar. | Sık ihtiyaç PPI optimizasyonu veya tanı yeniden değerlendirmesi gerektirir. |
8. Hafta Kararı - Aynı Tedavide Takılma
Tam yanıt: komplikasyon yoksa PPI kesme, en düşük etkili doza inme veya ihtiyaca göre kullanım denenir.
Kısmi yanıt: önce doz zamanı ve uyum düzeltilir; sonra sabah + akşam yemeğinden 30-60 dk önce PPI günde 2 kez 8-12 hafta denenebilir.
Yanıt yok: aynı reçeteyi uzatmak yerine tanı yeniden açılır; ÖGD, EoE biyopsisi, pH-impedans ve HRM ihtiyacı değerlendirilir.
Uzun süreli PPI endikasyonu: LA C/D özofajit, Barrett, peptik striktür, kanıtlı sık nüks eden GERD veya ülser/gastroproteksiyon gereksinimidir.
Dirençli GERD - Pratik Harita
| Adım | Ne yap? | Sonuca göre karar |
|---|---|---|
| 1. Kullanımı doğrula | PPI gerçekten günde 1-2 kez, öğünden 30-60 dk önce mi? Tedavi en az 8 hafta mı? | Hata varsa önce bunu düzelt; buna rağmen semptom sürerse dirençli GERD akışına geç. |
| 2. ÖGD + biyopsi | Alarm, disfaji, PPI yanıtsızlık veya EoE şüphesinde ÖGD; normal mukoza olsa bile EoE için biyopsi. | Eroziv özofajit/striktür/Barrett varsa kanıtlı GERD; EoE veya başka lezyon varsa özgül tedavi. |
| 3. GERD kanıtlanmamışsa | pH veya pH-impedans testi PPI kesilerek yapılır. | AET yüksekse GERD kanıtlanır; AET normal ve semptom ilişkisi yoksa fonksiyonel heartburn lehine. |
| 4. Kanıtlı GERD + semptom sürüyorsa | pH-impedans PPI altında yapılır. | Rezidüel asit varsa PPI optimizasyonu/değişimi; non-asit reflü/regürjitasyon varsa alginate, seçilmiş hastada baclofen veya antireflü girişim düşünülür. |
| 5. Cerrahi/endoskopik işlem | Öncesinde objektif reflü kanıtı + HRM gerekir. | Objektif reflü yoksa cerrahi yapılmaz; fonksiyonel ağrı/hipersensitivite yönüne geçilir. |
Regürjitasyon / Hacim Reflüsü
Regürjitasyon yanmadan daha az PPI yanıtlı olabilir; büyük hiatal herni, gevşek antireflü bariyer, obezite, gastroparezi ve geç öğünler aranır.
Postprandiyal regürjitasyonda alginate denenebilir; kusma/rezidü gıda varsa gastroparezi veya GOO dışlanır.
Objektif reflü kanıtı, uygun anatomi ve hacimli regürjitasyon/aspirasyon varsa antireflü cerrahi veya seçilmiş endoskopik seçenekler gündeme gelir.
Safra / Zayıf Asit / Non-Asit Reflü
DGÖR veya zayıf asit/non-asit reflü PPI'a rağmen semptom bırakabilir; pH-impedans bu ayrımı yapmak için kullanılır.
Post-gastrektomi, kolesistektomi, pilor disfonksiyonu, gastroparezi veya bilious kusma öyküsünde safra reflüsü düşünülür.
Sukralfat 1 g PO günde 4 kez, yemeklerden önce ve yatmadan önce 4-8 hafta seçilmiş hastada denenebilir; yanıt ağrı/yanma, bulantı ve endoskopik bulgularla değerlendirilir.
Ursodeoksikolik asit seçilmiş hastada 250 mg PO günde 2 kez veya 10-15 mg/kg/gün bölünmüş doz denenebilir; rutin tedavi değildir, yanıt 4-8 haftada değerlendirilir.
Cerrahi / Endoskopik Antireflü Eşiği
Cerrahi/endoskopik antireflü tedavi için semptom yetmez; objektif GERD kanıtı gerekir.
HRM ile akalazya/majör motilite bozukluğu dışlanmadan fundoplikasyon, MSA veya TIF planlanmaz.
Uygun aday: büyük hiatal herni, hacimli regürjitasyon/aspirasyon, PPI'a yanıtlı fakat uzun süreli ilaç istemeyen kanıtlı GERD veya komplikasyonlu reflü.
Uygun olmayan aday: PPI yanıtsız ama pH-impedans normal, fonksiyonel heartburn veya objektif reflü kanıtı olmayan hasta.
İlaç Kullanım Prensipleri - Pratik Özet
PPI sabah kahvaltıdan 30-60 dakika önce kullanılmalıdır.
Günde iki kez PPI gerekiyorsa ikinci doz akşam yemeğinden 30-60 dakika önce verilmelidir.
PPI 8 hafta kullanılıp yanıt değerlendirilir.
Yanıtlı ve komplikasyonsuz hastada kesme veya en düşük etkili doza inme denenir.
Uzun süreli PPI için net endikasyon aranmalıdır: ağır eroziv özofajit, Barrett, peptik striktür, ülser profilaksisi veya nüks eden kanıtlı GERD.
H2 bloker gece semptomlarında kısa süreli/ek tedavi olarak düşünülebilir; taşifilaksi gelişebilir.
Alginate yemek sonrası ve yatmadan önce semptomatik destek olarak kullanılabilir.
PPI güvenli kabul edilmekle birlikte gereksiz yüksek doz ve gereksiz uzun süreli kullanım önlenmelidir.
Taburculuk Kriterleri
GERD hastası çoğunlukla ayaktan yönetilir; taburculuk için akut alarm veya komplikasyon dışlanmış olmalıdır.
Göğüs ağrısı varsa kardiyak nedenler uygun şekilde dışlanmış olmalıdır.
Disfaji, kanama, ciddi anemi, oral alamama veya malignite şüphesi varsa endoskopi/ileri değerlendirme planlanmış olmalıdır.
PPI dozu, kullanım zamanı ve tedavi süresi hastaya açık anlatılmış olmalıdır.
Alarm bulguları gelişirse tekrar başvuru önerilmelidir.
8 hafta sonunda yanıt değerlendirme veya endoskopi/fonksiyonel test randevusu planlanmış olmalıdır.
Tedavi / Klinik Algoritma
1. Tipik reflü semptomu varsa yaşam tarzı düzenlemesi ve PPI (Proton Pompa İnhibitörü) denemesi başla.
2. Alarm bulgusu varsa doğrudan ÖGD (Özofagogastroduodenoskopi) planla.
3. PPI (Proton Pompa İnhibitörü) yanıtsız olguda tedavi uyumunu ve kullanım zamanını kontrol et.
4. Dirençli olguda pH-impedans ve manometri ile objektif reflü değerlendirmesi yap.
5. Barrett saptanırsa displaziye göre surveillans veya endoskopik tedavi planla.
Yatış ve Taburculuk Kararı
Taburculuk Kriterleri
GERD hastası çoğunlukla ayaktan yönetilir; taburculuk için akut alarm veya komplikasyon dışlanmış olmalıdır.
Göğüs ağrısı varsa kardiyak nedenler uygun şekilde dışlanmış olmalıdır.
Disfaji, kanama, ciddi anemi, oral alamama veya malignite şüphesi varsa endoskopi/ileri değerlendirme planlanmış olmalıdır.
PPI dozu, kullanım zamanı ve tedavi süresi hastaya açık anlatılmış olmalıdır.
Alarm bulguları gelişirse tekrar başvuru önerilmelidir.
8 hafta sonunda yanıt değerlendirme veya endoskopi/fonksiyonel test randevusu planlanmış olmalıdır.
Yatış Endikasyonları
GERD çoğu hastada ayaktan yönetilir.
Yatış GERD nedeniyle değil, komplikasyon veya alarm durumunda düşünülür.
Akut üst GİS kanama, hematemez, melena veya ciddi anemi
Şiddetli disfaji, oral alamama, gıda impaksiyonu veya dehidratasyon
Aspirasyon pnömonisi, ciddi solunum komplikasyonu veya beslenme bozukluğu
Şiddetli göğüs ağrısında kardiyak neden dışlanmadan GERD kabul edilmemelidir
Perforasyon, ciddi ülserasyon, malignite şüphesi veya acil endoskopi gereksinimi
Takip ve İzlem
GERD Tedavi Yanıt ve İzlem
İlk PPI tedavisine yanıt 8 hafta sonunda değerlendirilir.
Tam yanıt varsa PPI kesme, doz azaltma veya ihtiyaca göre kullanım denenebilir.
Kısmi yanıt varsa önce kullanım zamanı/uyum kontrol edilir; gerekirse günde 2 kez PPI 8-12 hafta denenir.
Yanıtsızlıkta endoskopi, pH/pH-impedans monitorizasyonu ve manometri uygun sırayla değerlendirilir.
Uzun süreli PPI kullanan hastada endikasyon 6-12 ayda bir gözden geçirilmelidir.
Komplikasyonlu GERD’de takip Barrett, striktür veya eroziv özofajit şiddetine göre planlanır.
Kaynak / Kılavuz
ACG (American College of Gastroenterology) Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease, 2022
AGA (American Gastroenterological Association) Clinical Practice Update on the Personalized Approach to the Evaluation and Management of GERD, 2022
AGA Clinical Practice Update on De-Prescribing of Proton Pump Inhibitors, 2022
Rome Foundation Rome V / MDCP framework for esophageal disorders of gut-brain interaction: functional heartburn, reflux hypersensitivity and functional chest pain, 2026
Lyon Consensus / Lyon Consensus 2.0: modern GERD tanı ve fizyolojik test yorumlama yaklaşımı
PPI Güvenlik ve Kontrol Notları
Gereksiz laboratuvar taraması her hastada şart değildir; ancak uzun süreli yüksek doz PPI kullanan veya riskli hastada magnezyum, B12, demir, böbrek fonksiyonu ve kemik sağlığı bireyselleştirilerek değerlendirilir.
Kronik böbrek hastalığı, hipomagnezemi, osteoporoz, tekrarlayan enfeksiyon ve çoklu ilaç kullanımı olan hastada en düşük etkili doz hedeflenir.
PPI kesilirken rebound semptomlar gelişebileceği anlatılmalıdır.
Antikoagülan/antiagregan, NSAİİ ve ülser öyküsü olan hastada gastroproteksiyon endikasyonu ayrıca değerlendirilmelidir.
Takip Tetkikleri
Dirençli reflüde pH-impedans monitörizasyonu (PPI (Proton Pompa İnhibitörü) optimizasyonuna rağmen semptom devam ederse)
Barrett şüphesinde kontrol endoskopi (risk durumuna göre; alarm bulgusunda erken)
Uzun süreli PPI (Proton Pompa İnhibitörü) kullanımında magnezyum, B12, demir değerlendirmesi (seçilmiş hastada yıllık veya semptom gelişirse)
v1.0 Öncesi Doğrulama Notu
Bu başlıktaki ilaç dozları, kullanım süreleri, kontrendikasyonlar ve takip aralıkları v1.0 öncesi güncel kılavuz ve kurum protokolü ile tekrar doğrulanmalıdır.
Böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği, gebelik, ileri yaş, immünsüpresyon ve çoklu ilaç kullanımı olan hastalarda doz/ajan seçimi bireyselleştirilmelidir.
Bu program klinik karar destek aracıdır; nihai karar hastayı değerlendiren hekime aittir.
Başlıca Kaynaklar
- ACG (American College of Gastroenterology) Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease, 2022
- AGA (American Gastroenterological Association) Clinical Practice Update on the Personalized Approach to the Evaluation and Management of GERD, 2022
- AGA Clinical Practice Update on De-Prescribing of Proton Pump Inhibitors, 2022
- Lyon Consensus / Lyon Consensus 2.0: modern GERD tanı ve fizyolojik test yorumlama yaklaşımı
- Bu başlıktaki ilaç dozları, kullanım süreleri, kontrendikasyonlar ve takip aralıkları v1.0 öncesi güncel kılavuz ve kurum protokolü ile tekrar doğrulanmalıdır.
- Böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği, gebelik, ileri yaş, immünsüpresyon ve çoklu ilaç kullanımı olan hastalarda doz/ajan seçimi bireyselleştirilmelidir.
- Bu program klinik karar destek aracıdır; nihai karar hastayı değerlendiren hekime aittir.
Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.
Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.
Uygulamada aç Planları görAynı Kategoride
Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.
Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com
© NAVMED AI LIMITED — CNS Gastro. İçerik güncellemesi: Mayıs 2026.