Mide Kanseri / Premalign Yaklaşım

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

İlk Ayrım - Kanser mi, Premalign Risk mi?

Alarm semptomu varsa premalign izlem değil tanısal endoskopi gerekir: kilo kaybı, demir eksikliği anemisi, melena/hematemez, persistan kusma, erken doyma, disfaji, ele gelen kitle, ailede mide kanseri veya yeni başlayan ileri yaş dispepsisi.

Premalign zeminler: H. pylori, atrofik gastrit, gastrik intestinal metaplazi, displazi, adenomatöz gastrik polip, otoimmün gastrit/pernisiyöz anemi ve kalıtsal diffüz mide kanseri sendromu.

Dahiliyeci için hedef: alarmı kaçırma, H. pylori test-tedavi-et ve eradikasyonu doğrula, demir/B12 eksikliğini yönet, yüksek riskli hastayı gastroenterolojiye yönlendir.

Gastroenterolog için hedef: kaliteli endoskopi + doğru mapping biyopsi + risk evreleme; displazide uzman endoskopik rezeksiyon merkezine sevk.

Genel cerrahi için hedef: endoskopik kür dışı erken kanser, submukozal invazyon/LVI/kötü diferansiasyon veya invaziv kanserde MDT kararı; sınırlı GIM için cerrahi yok.

Tanı

Premalign Bilgi Kartları - Mide

Kısa risk kartları

Durum	Neden önemli?	Pratik karar
H. pylori gastriti	Non-kardiya mide kanserinin en önemli değiştirilebilir riskidir.	Test et, eradike et, eradikasyonu üre nefes testi veya dışkı antijeniyle doğrula.
Atrofik gastrit	Gland kaybı ve kronik inflamasyon Correa kaskadında premalign basamaktır.	Yaygınlık ve şiddeti haritala; OLGA evresi istenebilir.
Gastrik intestinal metaplazi	Risk homojen değildir; yaygınlık, inkomplet tip, aile öyküsü ve OLGA/OLGIM evresi belirleyicidir.	Antrumla sınırlı düşük riskte rutin takip yok; yaygın/OLGIM III-IV veya ek riskte sürveyans.
Displazi	Biyopsi ile düşük/yüksek dereceli displazi kanser odağını kaçırabilir.	Uzman GİS patolog + yüksek kaliteli endoskopi; görünür lezyon varsa ESD/EMR ile tanı-tedavi.
Adenomatöz gastrik polip	Displazi ve eş zamanlı çevre mukoza premalignitesi taşıyabilir.	Polip rezeksiyonu + çevre mukoza mapping biyopsisi + H. pylori yönetimi.
Otoimmün gastrit	Adenokarsinom ve tip 1 gastrik NET riski; B12/demir eksikliği yapabilir.	B12, demir, gastrin/korpus atrofi bağlamı; kişiselleştirilmiş 3-5 yıl aralıklı endoskopi düşünülebilir.

Gastroenterolog Akışı - Mapping Nasıl?

İlk kaliteli endoskopi: mide temizliği yeterli, hava/CO2 ile iyi distansiyon, HDWLE + NBI/VCE, tüm mide foto-dokümantasyonu ve görünür lezyonların Paris sınıflaması.

Biyopsi: görünür lezyondan hedefli biyopsi/rezeksiyon; ayrıca Sydney mapping için antrum küçük/büyük kurvatur, incisura ve korpus küçük/büyük kurvatur örnekleri ayrı şişelerde gönderilir.

Patoloji istemine mutlaka yaz: H. pylori, atrofi, intestinal metaplazi yaygınlığı, komplet/inkomplet veya karışık tip raporlanabiliyorsa, displazi, OLGA/OLGIM evreleme sorusu.

Görünür displastik lezyonda yalnız forceps biyopsisiyle 'takip' kararı verme; biyopsi lezyonun gerçek derecesini düşük gösterebilir.

Dispepsi için yapılan sıradan ÖGD'de GIM çıkarsa kartın amacı panik değil risk sınıflaması: yaygın mı, aile öyküsü var mı, H. pylori temizlendi mi, displazi var mı?

Sürveyans Kararı - Kimi İzleyelim?

Endoskopi aralığına pratik yaklaşım

Bulgu	Risk yorumu	Pratik takip
Atrofi/GIM yok veya H. pylori gastriti	Premalign evre yok.	H. pylori varsa eradikasyon ve doğrulama; rutin kanser sürveyansı yok.
Hafif-orta atrofi veya GIM yalnız antrumda, ek risk yok	Düşük risk.	Rutin sürveyans önerilmez; H. pylori eradikasyonu ve alarmda tekrar ÖGD.
Antrumla sınırlı GIM + aile öyküsü / inkomplet tip / persistan H. pylori / yüksek risk köken / sigara	Kişiselleştirilmiş orta risk.	Ortak kararla 3-5 yılda bir veya risk fazlaysa 3 yılda bir yüksek kaliteli ÖGD.
Yaygın GIM veya atrofi; antrum + korpus tutulumu	Yüksek risk.	Genellikle 3 yılda bir yüksek kaliteli ÖGD + mapping.
OLGA/OLGIM III-IV veya EGGIM >=5	İleri premalign evre.	3 yılda bir yüksek kaliteli ÖGD; ek aile öyküsü veya persistan riskte aralık bireyselleşir.
Displazi, görünür lezyon yok	Kaçan lezyon riski.	Uzman merkezde HDWLE+VCE tekrar; lezyon yine yoksa HGD 6 ay, LGD/indefinite 12 ay kontrol.
Görünür displazi veya erken kanser	Endoskopik kür şansı olabilir.	Staging + ESD tercih; küçük Paris 0-IIa <=10 mm düşük malignite olasılığında EMR alternatif olabilir.

Kanser Tanısı Doğrulanırsa - Evreleme Sırası

1. Tanı: gastroskopide şüpheli lezyondan yeterli biyopsi; ülser malign görünümlüyse negatif biyopsiyle kapanmaz, tekrar biyopsi/rezeksiyon planlanır.

2. İlk görüntüleme: kontrastlı toraks-abdomen-pelvis BT ile metastaz ve rezektabilite; karaciğer/periton/over odaklarına dikkat.

3. EUS: uzak metastaz yoksa ve T/N evresi endoskopik rezeksiyon, neoadjuvan tedavi veya cerrahi kararını değiştirecekse.

4. Tanısal laparoskopi: T3/T4, linitis plastika, diffüz/signet-ring, büyük proksimal tümör, şüpheli periton veya küratif cerrahi düşünülen yüksek riskli hastada.

5. Tümör markerları CEA/CA 19-9 tanı koymaz; yalnız bazal değer ve takip için onkoloji bağlamında anlamlı olabilir.

Başlıca Kaynaklar

ACG Clinical Guideline: Diagnosis and Management of Gastric Premalignant Conditions, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40072510/
MAPS III ESGE/EHMSG/ESP Guideline update, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40112834/
AGA Clinical Practice Guidelines on Management of Gastric Intestinal Metaplasia, 2020. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31816298/
AGA Clinical Practice Update on Screening and Surveillance in Individuals at Increased Risk for Gastric Cancer, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39718517/

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Aynı Kategoride

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com