İntestinal Obstrüksiyon / İleus / Psödoobstrüksiyon — Acil Yaklaşım

Hasta başı karar akışı · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

İlk 10 Dakika

Karın ağrısı, distansiyon, inatçı kusma, gaz-gaita çıkaramama veya geçirilmiş karın cerrahisi öyküsü varsa obstrüksiyon düşünülür.

Peritonit, ateş, taşikardi, hipotansiyon, sürekli şiddetli ağrı, laktat/asidoz veya strangülasyon şüphesi acil cerrahi alarmıdır.

Oral alım kesilir; damar yolu, sıvı-elektrolit replasmanı, analjezi ve kusma/aspirasyon riski değerlendirilir.

Fekaloid kusma, belirgin dehidratasyon, AKI veya elektrolit bozukluğu varsa yatış ve yakın takip gerekir.

Psödoobstrüksiyon veya ağır konstipasyon düşünülse bile mekanik tıkanma ve iskemi dışlanmalıdır.

Kritik Tetkikler

TKS, CRP, elektrolitler, üre/kreatinin, karaciğer testleri, laktat/kan gazı ve gebelik testi uygun hastada.

Ayakta direkt grafi bazı olguda hava-sıvı seviyesi, serbest hava, sigmoid volvulusta kahve çekirdeği görünümü ve belirgin kolon dilatasyonu açısından yardımcıdır.

Kontrastlı batın BT çoğu erişkin obstrüksiyon olgusunda seviye, neden, kapalı ans, iskemi, perforasyon, whirl/beak bulgusu ve volvulus tipi açısından en değerli testtir.

Kolon distansiyonu/volvulus veya akut kolonik psödoobstrüksiyon şüphesinde çekum/kolon çapı ve perforasyon riski değerlendirilir.

Üst GİS çıkış obstrüksiyonu şüphesinde stabilizasyon sonrası ÖGD/görüntüleme planlanır.

Skor / Risk

Kapalı ans obstrüksiyon, strangülasyon, mezenter ödemi, duvar kontrastlanma kaybı, serbest sıvı veya serbest hava yüksek risklidir.

Çekum çapı belirgin artmış veya hızla büyüyorsa kolonik perforasyon riski yükselir.

Yaşlı, frail, maligniteli, immünsüprese veya ciddi komorbid hastada klinik eşik daha düşük tutulur.

Tedavi / Karar

Stabil mekanik ince barsak obstrüksiyonunda cerrahi ile birlikte konservatif izlem, sıvı, elektrolit, nazogastrik dekompresyon ve seri muayene planlanabilir.

Strangülasyon, peritonit, perforasyon, iskemi, kapalı ans veya klinik kötüleşmede cerrahi geciktirilmez.

Volvulus, malign obstrüksiyon veya kolonik psödoobstrüksiyonda endoskopik dekompresyon/stent/cerrahi seçenekleri nedene, kolon canlılığına ve perforasyon riskine göre seçilir.

İlaçlar gözden geçirilir: opioid, antikolinerjik, kalsiyum kanal blokeri ve motiliteyi bozan ajanlar kesilebilir.

Altta yatan neden: tümör, adezyon, herni, Crohn striktürü, divertiküler striktür, fekal impaksiyon veya metabolik neden ayrıca yönetilir.

Yatış / Konsültasyon

Mekanik obstrüksiyon, belirgin distansiyon, inatçı kusma, elektrolit bozukluğu, dehidratasyon veya oral alamama varsa yatış gerekir.

Cerrahi konsültasyon erken istenir; peritonit veya iskemi şüphesinde acildir.

Malign obstrüksiyon veya kompleks IBD striktüründe gastroenteroloji, cerrahi, onkoloji ve girişimsel ekip birlikte değerlendirilir.

Volvulus / Endoskopik Tedavi

Volvulus, barsak segmentinin mezenteri etrafında dönmesiyle kapalı ans obstrüksiyon, iskemi ve perforasyona ilerleyebilen cerrahi ağırlıklı bir acildir; en sık sigmoid, ikinci sıklıkta çekal volvulus görülür.

Peritonit, serbest hava, sepsis, sürekli şiddetli ağrı, laktat/asidoz, pnömatozis, portal ven gazı veya canlı olmayan mukozadan şüphe varsa endoskopik detorsiyon denenmez; acil cerrahi gerekir.

Sigmoid volvulus: hasta stabil ve iskemi/perforasyon bulgusu yoksa ilk basamak fleksibl sigmoidoskopi/kolonoskopi ile minimal insuflasyon altında detorsiyon ve dekompresyondur.

Başarılı sigmoid detorsiyon sonrası yumuşak rektal/flatus tüpü 24-48 saat bırakılabilir; sıvı-elektrolit düzeltilir, barsak canlılığı ve erken nüks izlenir.

Sadece endoskopik detorsiyonla bırakılan sigmoid volvulusta nüks yüksektir; uygun hastada aynı yatışta veya erken elektif dönemde sigmoid rezeksiyon/definitif cerrahi planı cerrahiyle konuşulur.

Endoskopik detorsiyon başarısızsa, mukozada iskemi/gangren varsa veya perforasyon gelişirse acil sigmoid rezeksiyon gerekir; anastomoz veya Hartmann kararı stabilite ve kontaminasyona göre verilir.

Çekal volvulus: endoskopik redüksiyon genellikle düşük başarı ve perforasyon riski nedeniyle önerilmez; çoğu hastada sağ hemikolektomi/cerrahi yaklaşım temel tedavidir.

İleosigmoid veya transvers kolon volvulusu nadirdir; genellikle cerrahi dekompresyon/rezeksiyon gerektirir.

Nihai Konsültasyon Notu

Hasta intestinal obstrüksiyon/ileus/psödoobstrüksiyon ve volvulus olasılığı açısından değerlendirildi. Oral alım kesilmesi, IV sıvı-elektrolit replasmanı, kusma/aspirasyon riski varsa nazogastrik dekompresyon ve seri abdominal muayene önerildi.

BT ile tıkanma seviyesi, neden, kapalı ans, iskemi, perforasyon ve volvulus bulguları netleştirilmelidir. Peritonit, laktat/asidoz, şok, sürekli ağrı veya strangülasyon bulgusunda cerrahi karar geciktirilmemelidir.

Sigmoid volvulusta stabil ve perforasyonsuz hastada endoskopik detorsiyon + rektal tüp düşünülebilir; çekal volvulus veya başarısız detorsiyonda cerrahi önceliklidir. Hasta özelindeki komorbidite, antikoagülan kullanımı ve operasyon riski hekim tarafından ayrıca gözden geçirilir.

Başlıca Kaynaklar

ASCRS Clinical Practice Guidelines for the Management of Colonic Volvulus and Acute Colonic Pseudo-Obstruction, 2021. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34016826/
WSES consensus guidelines on sigmoid volvulus management, World Journal of Emergency Surgery, 2023. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10186802/
Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, intestinal obstruction and pseudo-obstruction chapters

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Diğer Acil Algoritmalar

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com