CNS GASTROClinical Navigation System

Ana sayfa › Klinik Rehber › Toksik / İlaca Bağlı Hepatit

ACİL ALGORİTMA

Toksik / İlaca Bağlı Hepatit — Acil Yaklaşım

Hasta başı karar akışı · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

İlk 10 Dakika

Şüpheli ilaç, bitkisel ürün, takviye, parasetamol içeren kombine preparat, mantar veya kimyasal maruziyet hemen sorgulanır ve gerekli olmayan tüm olası etkenler kesilir.

Son 180 gün için başlama tarihi, doz artışı, son doz, birlikte alkol kullanımı, gebelik, kronik karaciğer hastalığı ve önceki benzer reaksiyon yazılır.

Bilinç, glukoz, INR, laktat/asidoz, kreatinin ve hemodinami aynı anda değerlendirilir; INR ≥1.5 + ensefalopati varsa akut karaciğer yetmezliği protokolüne geçilir.

Parasetamol veya bilinmeyen toksik alım dışlanamıyorsa asetaminofen düzeyi beklenirken NAC geciktirilmez.

Kritik Tetkikler

AST, ALT, ALP, GGT, total/direkt bilirubin, albumin, PT/INR, aPTT.

Tam kan sayımı ve eozinofil; DRESS/hipersensitivite için ateş, döküntü, lenfadenopati ve organ tutulumu araştırılır.

Glukoz, üre, kreatinin, elektrolitler, kan gazı ve laktat ağır hastada eş zamanlı istenir.

Asetaminofen düzeyi, toksikoloji taraması ve gerekirse zehir danışma/toksikoloji görüşü.

HAV IgM, HBsAg, anti-HBc IgM, anti-HCV/HCV RNA, HEV IgM/RNA uygun hastada; ağır/gebelik/immünsüpresyonda HSV, CMV, EBV, VZV seçilir.

ANA, ASMA, anti-LKM, IgG; kolestatik patern varsa AMA/IgM.

USG/Doppler ilk görüntüleme; biliyer obstrüksiyon, vasküler olay ve siroz bulgusu araştırılır. Gerekirse BT/MRCP eklenir.

Klinik Olarak Anlamlı DILI

DILI: Drug-Induced Liver Injury / İlaç İlişkili Karaciğer Hasarıdır; çoğu zaman dışlama tanısıdır.

AST veya ALT >5 x NÜS ya da ALP >2 x NÜS, en az 24 saat arayla tekrarlandığında klinik olarak anlamlı DILI lehinedir.

AST/ALT/ALP yüksekliği + total bilirubin >2.5 mg/dL veya INR >1.5 olması daha ciddi hasar uyarısıdır.

Hepatoselüler hasar + sarılık Hy yasası açısından yüksek risklidir; mortalite/transplant gereksinimi belirgin artabileceği için hasta yakın izlenir.

R Oranı / Patern

R = (ALT / ALT üst sınırı) / (ALP / ALP üst sınırı).

R >5 hepatoselüler: viral hepatit, iskemik hepatit, parasetamol/toksin, otoimmün hepatit, Wilson ve Budd-Chiari hızlı dışlanır.

R 2-5 mikst: DILI ile birlikte biliyer obstrüksiyon, kolanjit, otoimmün/kolestatik overlap ve infiltratif nedenler düşünülür.

R <2 kolestatik: koledok taşı, PBC, PSC, malign obstrüksiyon, sepsis kolestazı, TPN kolestazı ve kolestatik DILI dışlanır.

Tedavi / Karar

Temel tedavi şüpheli ajanın kesilmesi, klinik- biyokimyasal dechallenge izlemi ve komplikasyonların destek tedavisidir.

Parasetamol/asetaminofen olasılığı varsa NAC temel tedavidir; alım >8 saat geçmişse veya zaman belirsizse düzey beklenmez.

Non-parasetamol akut karaciğer yetmezliğinde NAC, özellikle erken ensefalopatide hepatoloji/toksikoloji ile düşünülür.

Akut alım ilk 3-4 saat içindeyse ve aspirasyon/kontrendikasyon yoksa aktif kömür zehir danışma ile değerlendirilir.

Eş zamanlı hipoglisemi, dehidratasyon, elektrolit bozukluğu, enfeksiyon ve böbrek hasarı aktif düzeltilir.

Özel Tedaviler

Leflunomid: kolestiramin ile eliminasyon hızlandırılabilir; pratik rejim 8 g günde 3 kez 11 gün veya 4 g 6 saatte bir 2 hafta şeklinde kurum protokolüyle doğrulanır.

Valproat hepatotoksisitesi veya hiperamonyemide L-karnitin toksikoloji/yoğun bakım görüşüyle değerlendirilir.

Otoimmün benzeri DILI veya belirgin hipersensitivite/DRESS varsa steroid seçilmiş hastada hepatolojiyle düşünülür; rutin DILI tedavisi değildir.

Kolestatik DILI'da UDCA kanıtı sınırlıdır; kaşıntı için safra asidi bağlayıcılar ve diğer antipruritikler klinik bağlama göre kullanılır.

Mantar/amatoksin şüphesinde zehir danışma, yoğun bakım ve transplant merkeziyle erken görüşülür.

Yatış / Nakil Merkezi

INR ≥1.5, ensefalopati, hipoglisemi, laktat/asidoz, AKI, hızla artan bilirubin, ciddi kusma/dehidratasyon veya sistemik ilaç reaksiyonu varsa yatış gerekir.

INR ≥1.5 + ensefalopati akut karaciğer yetmezliği kabul edilir; transplant merkezi aynı gün aranır.

Bilirubin artışı, kreatinin artışı, INR progresyonu veya mental durum değişikliği varsa yoğun bakım eşiği düşüktür.

DRESS, Stevens-Johnson/TEN, çoklu organ tutulumu, mantar zehirlenmesi veya ağır parasetamol toksisitesinde toksikoloji/dermatoloji/yoğun bakım birlikte yönetir.

Taburculuk / Takip

Taburculuk için klinik stabilite, normal/stabil INR, ensefalopati ve hipoglisemi olmaması, böbrek fonksiyonlarının güvenli olması ve laboratuvarlarda düzelme eğilimi aranır.

Şüpheli ajan ve benzer riskli ürünler yazılı olarak yasaklanır; hasta reçetesiz/bitkisel ürün kullanmaması konusunda uyarılır.

Hafif-stabil olguda 48-72 saat veya en geç 1 hafta içinde AST/ALT, ALP/GGT, bilirubin ve INR kontrolü planlanır.

Hepatoselüler patern 3 ay, kolestatik/mikst patern 6 ayı aşarsa kronik DILI, safra kanalı kaybı veya otoimmün benzeri seyir açısından hepatoloji takibi gerekir.

Nihai Konsültasyon Notu

Hasta DILI/toksik hepatit açısından değerlendirildi. Son 180 günlük reçeteli-reçetesiz ilaç, bitkisel ürün, takviye, parasetamol içeren preparat, alkol, mantar ve kimyasal maruziyet öyküsü ayrıntılı alınmalı; başlama-son doz-doz artışı zaman çizelgesi hasta dosyasına yazılmalıdır.

R oranı ile patern belirlenmeli; viral hepatitler, iskemik hepatit, otoimmün hepatit, biliyer obstrüksiyon, Wilson/Budd-Chiari ve sepsis ilişkili kolestaz klinik bağlama göre dışlanmalıdır.

Şüpheli tüm gereksiz hepatotoksik ajanlar kesilmeli; parasetamol veya bilinmeyen toksik alım dışlanamıyorsa NAC geciktirilmemelidir. INR, bilirubin, kreatinin, glukoz, laktat ve mental durum seri izlenmelidir.

INR ≥1.5, ensefalopati, hipoglisemi, AKI, laktat/asidoz, artan bilirubin veya sistemik ilaç reaksiyonu varsa yatış/yoğun bakım ve hepatoloji-transplant merkezi değerlendirmesi önerilir.

Bu not karar desteği amaçlıdır; hasta özelindeki komorbiditeler, gebelik, kronik karaciğer hastalığı, eş zamanlı enfeksiyonlar, kurum protokolleri ve güncel prospektüs bilgileri hekim tarafından ayrıca gözden geçirilmelidir.

Başlıca Kaynaklar

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Diğer Acil Algoritmalar

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com

© NAVMED AI LIMITED — CNS Gastro. İçerik güncellemesi: Mayıs 2026.