Viral Hepatit - Diğer Virüsler

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

Ne zaman düşünelim?

HAV, HBV, HCV, HDV ve HEV paneli negatif veya klinikle uyumsuzsa; ateş, farenjit, lenfadenopati, döküntü, mukokutanöz vezikül, lökopeni/trombositopeni, hepatosplenomegali ya da immünsüpresyon varsa diğer virüsler hedefli düşünülür.

Ağır hepatit/ALF, gebelik, yenidoğan, transplant, kemoterapi, yüksek doz steroid, HIV, HSCT veya solid organ nakli varsa HSV, VZV, CMV, adenovirüs ve HHV-6 düşük eşikle test edilir.

AST/ALT çok yüksek, ateş var, bilirubin görece düşük/normal, lökopeni-trombositopeni veya koagülopati eşlik ediyorsa HSV hepatiti dışlanana kadar asiklovir geciktirilmez.

Mononükleoz benzeri tablo + ALT/AST genellikle 2-5x ÜSN + splenomegali/lenfositoz varsa EBV veya CMV; şiddetli kolestaz veya immun yetmezlik varsa CMV/EBV komplikasyonları düşünülür.

Çocukta ALT >500 U/L, hepatit A-E negatifliği, kusma-karın ağrısı-sarılık ve açıklanamayan ağır hepatit varsa adenovirüs/AAV2-parvovirüs ekseni ve pediatrik hepatoloji/ALF yolu birlikte açılır.

İlk 60 Saniye Kararı

1. Önce şiddeti sınıflandır: mental durum, INR, glukoz, bilirubin, kreatinin, laktat/asidoz, trombosit, kanama ve sepsis bulguları.

2. Kırmızı bayrak varsa tanı testleriyle aynı anda yatış/üst merkez; HSV şüphesinde serum HSV PCR beklenmeden IV asiklovir.

3. Stabil hastada testleri klinik imzaya göre seç: mononükleoz paterninde EBV/CMV, vezikül/dissemine tabloda HSV/VZV, transplant/HSCT'de CMV/adenovirüs/HHV-6, çocuk ağır hepatitte adenovirüs/AAV2/parvovirüs.

4. HPgV, TTV, SEN ve benzeri ajanlar rutin klinik hepatit paneli değildir; pozitiflik yakalansa bile karaciğer hasarının nedeni gibi yazılmaz.

Tanı

Test / Görüntüleme

Her hastada temel şiddet paketi: ALT, AST, ALP, GGT, total-direkt bilirubin, INR/PT, albumin, tam kan sayımı, kreatinin/eGFR, elektrolit, glukoz; ağır hastada laktat/kan gazı ve amonyak eklenir.

İlk dışlama paneli: HAV IgM, HBsAg, anti-HBc IgM, HBV DNA uygun hastada, anti-HCV/HCV RNA, HEV IgM/RNA; ilaç-toksin, iskemik hepatit, otoimmün hepatit, Wilson, biliyer obstrüksiyon ve gebelik ilişkili hastalıklar eş zamanlı düşünülür.

EBV için VCA IgM/IgG, EBNA ve gerekirse EBV PCR; heterofil/Monospot tek başına EBV tanısı için yeterli kabul edilmez.

CMV için immunokompetan primer enfeksiyonda CMV IgM/IgG; immünsüprese, transplant veya reaktivasyon şüphesinde kan CMV PCR ana tarama testidir.

HSV/VZV için serum PCR, lezyon varsa lezyon PCR; ağır hepatitte serum PCR beklenirken tedavi başlanır.

Adenovirüs için kan PCR, dışkı/solunum örneği PCR; çocuk ağır hepatitte adenovirüs negatifliği AAV2/parvovirüs/HHV-6 ve nonviral nedenleri dışlatmaz.

COVID ilişkili akut hasarda SARS-CoV-2 testi ve eş zamanlı DILI, hipoksi, sepsis, tromboz, kardiyak konjesyon ve kas hasarı ayrımı yapılır; post-COVID kolestazda MRCP istenir.

USG/Doppler sarılıkta obstrüksiyon, portal/hepatik ven akımı, asit ve splenomegali için kullanılır; post-COVID kolanjiyopati veya AIDS kolanjiyopatisi şüphesinde MRCP/ERCP yolu açılır.

Virüse Göre Klinik İmza

Hangi virüs karaciğeri nasıl etkiler?

Virüs	Karaciğer etkisi	Ne zaman test?	İlk karar
EBV	Mononükleozda ALT/AST çoğunlukla 2-3x ÜSN, genelde <5x ÜSN; ALP ve hafif bilirubin artışı olabilir, çoğu 1 ayda düzelir.	Farenjit, ateş, lenfadenopati, lenfositoz, splenomegali, genç erişkin; yaşlıda sarılık-RUQ ağrısı ile biliyer tablo taklidi.	Destek tedavisi; asiklovir klinik sonucu değiştirmez. HLH/ALF bulgusunda yatış ve hematoloji-hepatoloji.
CMV	İmmün sağlamda mono-benzeri hafif-orta hepatit; immünsüpresyonda hepatit, kolanjiyopati, çoklu organ hastalığı.	Transplant, HIV, kemoterapi, steroid, biyolojik tedavi, ateş-sitopeni, kolestaz veya graft rejeksiyonu ayrımı.	İmmün sağlam hafif olguda destek; immünsüprese/severe hastada gansiklovir/valgansiklovir ve CMV PCR takibi.
HSV	Acil ve ölümcül olabilir; çok yüksek AST/ALT, ateş, lökopeni/trombositopeni, koagülopati, DIC; sarılık ve vezikül olmayabilir.	Gebelik özellikle 3. trimester, yenidoğan, immünsüpresyon, ALF, mukokutanöz lezyon, anikterik çok ağır hepatit.	Serum HSV PCR al, IV asiklovir 10 mg/kg 8 saatte bir hemen başla; PCR sonucu beklenmez.
VZV	Dissemine varisella/zosterde hepatit; transplant ve immünsüpresyonda döküntüden önce visseral tutulum olabilir.	Suçiçeği/zona teması veya döküntü, gebelik, immünsüpresyon, pnömoni-ensefalit-trombositopeni-hepatit.	Ağır/dissemine hastalıkta IV asiklovir; duyarlı yüksek riskli temaslıda VZIG/aşı yolu ayrıca değerlendirilir.
SARS-CoV-2	Akut COVID'de genelde hepatoselüler 2-5x ÜSN; ağır hastalıkla ilişkilidir. ICU sonrası post-COVID kolanjiyopati ALP >1000 ve bilirubinle gelebilir.	COVID pnömonisi, hipoksi/ICU, yeni kolestaz, kronik karaciğer hastalığında dekompansasyon.	COVID, DILI, hipoksi ve tromboz yönetilir; post-COVID kolanjiyopatide MRCP, hepatoloji ve gerekirse transplant değerlendirmesi.
Adenovirüs / AAV2	Çocukta açıklanamayan ağır hepatit; transplant/HSCT ve immun yetmezlikte yıkıcı hepatit olabilir.	Çocuk ALT >500 + hepatit A-E negatifliği; transplant/HSCT ilk aylarda ateş, hepatomegali, hiperbilirubinemi.	Yatış/ALF yolu; kan/dışkı/solunum PCR. Spesifik tedavi kararı pediatrik hepatoloji-enfeksiyon/transplant merkeziyle.
Parvovirüs B19	Hepatit ve ALF nadir; aplastik kriz, anemi, döküntü veya çocuk/ergen ağır hepatit bağlamında düşünülür.	Açıklanamayan hepatit + anemi/retikülosit düşüklüğü, aplastik anemi, immünsüpresyon veya çocuk ağır hepatiti.	IgM/IgG ve PCR; spesifik rutin antiviral yok, hematoloji/enfeksiyon ile destek/IVIG seçilmiş immünsüpresif olguda tartışılır.
HHV-6	Özellikle transplant sonrası reaktivasyonda hepatit/ALF veya syncytial giant cell hepatit.	LT/HSCT sonrası açıklanamayan hepatit, graft hepatiti, ateş-sitopeni, CMV/EBV negatifliği.	Kan/doku PCR, biyopsi IHC/PCR; tedavi gansiklovir/foskarnet gibi ajanlarla uzman merkez kararıdır.

Tanıyı Netleştirirken

Pozitif PCR tek başına her zaman nedensellik değildir; viral yük, organ tutulum bulgusu, histoloji, alternatif nedenlerin dışlanması ve klinik zamanlama birlikte okunur.

EBV/CMV mononükleozunda transaminazlar genellikle düşük-orta düzeydedir; ALT/AST >1000, INR artışı veya hızlı kötüleşme varsa başka etkenler ve HSV/ALF yolu aktif dışlanır.

HSV ve VZV hepatitinde döküntü yokluğu güven vermez; ağır hepatit + gebelik/immünsüpresyon/sitopeni varsa tedavi penceresi tanıdan önce gelir.

Post-COVID kolanjiyopati tanısı için COVID sonrası ağır ICU seyri, kalıcı kolestaz, MRCP'de intrahepatik safra yollarında boncuklanma/darlık ve alternatif kolanjit nedenlerinin dışlanması gerekir.

Non-A-E hepatit terimi tanı değildir; ilaç/toksin, otoimmün, vasküler, metabolik/genetik ve biliyer nedenler kapatılmadan 'bilinmeyen viral' etiketi konmaz.

Başlıca Kaynaklar

Kullanıcı kaynak metni: Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 12th ed., Chapter 85: Hepatitis Caused by Other Viruses.
AASLD Liver Fellow Network: Acute Viral Hepatitis - Non-Hepatotropic Viruses. https://www.aasld.org/liver-fellow-network/core-series/pathology-pearls/acute-viral-hepatitis-non-hepatotropic-viruses
AASLD Liver Fellow Network: Defining and Managing Acute Liver Failure. https://www.aasld.org/liver-fellow-network/core-series/back-basics/defining-and-managing-acute-liver-failure
NIH Adult and Adolescent Opportunistic Infection Guidelines: Cytomegalovirus Disease. https://clinicalinfo.hiv.gov/en/guidelines/hiv-clinical-guidelines-adult-and-adolescent-opportunistic-infections/cytomegalovirus
CDC Clinical Guidance for People at Risk for Severe Varicella. https://www.cdc.gov/chickenpox/hcp/clinical-guidance/index.html

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Aynı Kategoride

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com