Ana sayfa › Klinik Rehber › Hepatorenal Sendrom - Akut Böbrek Hasarı (HRS-AKI)

HEPATOLOJI

Hepatorenal Sendrom - Akut Böbrek Hasarı (HRS-AKI)

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Hızlı Yaklaşım

Ne zaman düşünmeli?

Siroz/asit hastasında diüretik kesilmesi ve albümin sonrası düzelmeyen akut böbrek hasarında düşünülür.

Sepsis, hipovolemi, nefrotoksik ilaç ve yapısal böbrek hastalığı dışlanmalıdır.

Terlipressin/albumin tedavisi ve transplant değerlendirmesi erken planlanmalıdır.

Tanı

AKI Tanımı

Serum kreatininin 48 saat içinde ≥0.3 mg/dL artması

veya son 7 gün içinde bazale göre ≥%50 artması

Sirozda kreatinin kas kitlesi düşüklüğü nedeniyle böbrek fonksiyonunu olduğundan iyi gösterebilir

Bu nedenle küçük kreatinin artışları bile klinik olarak önemlidir

Algoritmik Tanı Akışı

1. Siroz + asit + kreatinin artışı olan hastada HRS (Hepatorenal Sendrom)-AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı) düşünülür.

2. Diüretikler ve nefrotoksik ilaçlar kesilir.

3. Hipovolemi, GİS (Gastrointestinal Sistem) kanama, sepsis, SBP (Spontan Bakteriyel Peritonit), ATN ve obstrüksiyon dışlanır.

4. Albümin yüklemesine yanıt değerlendirilir.

5. Yanıt yoksa vazokonstriktör + albümin ve erken transplant merkezi değerlendirmesi planlanır.

Dışlanması Gereken Nedenler

Pre-renal azotemi / hipovolemi

Akut tubular nekroz

Sepsis veya septik şok

SBP (Spontan Bakteriyel Peritonit)

Gastrointestinal kanama

Aşırı diüretik kullanımı

NSAİİ (Non-Steroid Anti-İnflamatuvar İlaç), aminoglikozid, kontrast madde gibi nefrotoksinler

Obstrüktif üropati

Glomerülonefrit veya yapısal böbrek hastalığı

Abdominal kompartman / gergin asit etkisi

Hepatorenal Sendrom - Akut Böbrek Hasarı (HRS-AKI) Tanı Kriterleri

1. Siroz ve asit var mı?

2. AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı) kriteri karşılanıyor mu?

3. Diüretikler kesildi mi?

4. Nefrotoksik ilaçlar kesildi mi?

5. Albümin 1 g/kg/gün, maksimum 100 g/gün olacak şekilde 2 gün verildi mi?

6. Kreatinin düzelmedi mi?

7. Şok yok mu?

8. Yapısal böbrek hastalığı bulgusu yok mu?

9. Belirgin proteinüri, hematüri, aktif sediment veya anormal renal USG (Ultrasonografi) yok mu?

Bu soruların tümü HRS (Hepatorenal Sendrom)-AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı) lehineyse vazokonstriktör + albümin tedavisi ve nakil değerlendirmesi düşünülür

Hepatorenal Sendrom - Akut Böbrek Hasarı (HRS-AKI) Öncesi Dışlanacaklar

Siroz + asit + AKI (Akut Böbrek Hasarı) varlığında HRS-AKI düşünülür; ancak önce hipovolemi, sepsis, SBP, gastrointestinal kanama, nefrotoksin ve obstrüksiyon dışlanır.

Diüretikler ve nefrotoksik ilaçlar kesilir; NSAİİ (Non-Steroid Anti-İnflamatuvar İlaç), aminoglikozid, kontrast ve uygunsuz RAAS blokerleri gözden geçirilir.

İdrar tetkiki, idrar sodyumu/FENa tek başına ayırıcı tanıda yeterli değildir; proteinüri/hematüri/yapısal böbrek hastalığı bulguları aranır.

Renal USG (Ultrasonografi) ile obstrüksiyon dışlanır.

Albümin yüklemesine rağmen 48 saat içinde kreatinin düzelmiyorsa ve şok/yapısal böbrek hastalığı yoksa HRS-AKI lehine değerlendirilir.

Hepatorenal Sendrom - Akut Böbrek Hasarı (HRS-AKI) ve ATN Ayrımı

HRS (Hepatorenal Sendrom)-AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı)'de idrar sedimenti genellikle bland/sakindir

ATN'de granüler silendirler ve aktif sediment görülebilir

HRS (Hepatorenal Sendrom)-AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı)'de proteinüri belirgin değildir

Belirgin hematüri/proteinüri yapısal böbrek hastalığını düşündürür

FeNa sirozda her zaman güvenilir değildir; klinik ve sedimentle birlikte yorumlanmalıdır

Albümin yüklemesine yanıt varsa pre-renal neden daha olasıdır

Albümin yüklemesine yanıtsızlık ve uygun klinik bağlam HRS (Hepatorenal Sendrom)-AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı) lehinedir

Laboratuvar Tetkikleri

Serum kreatinin

Üre

Sodyum

Potasyum

Klor

Bikarbonat

AST (Aspartat Aminotransferaz)

ALT (Alanin Aminotransferaz)

ALP (Alkalen Fosfataz)

GGT (Gama Glutamil Transferaz)

Total bilirubin

Direkt bilirubin

Albümin

INR (International Normalized Ratio / Uluslararası Normalize Oran) (International Normalized Ratio)

PT (Prothrombin Time / Protrombin Zamanı) (Prothrombin Time)

Tam kan sayımı

CRP (C-Reaktif Protein)

Prokalsitonin seçilmiş olguda

Kan kültürü ateş/sepsis şüphesinde

İdrar tam tahlili

İdrar mikroskopisi / sediment

İdrar sodyumu

İdrar protein/kreatinin oranı

Asit hücre sayımı ve PMN

Asit kültürü

Asit albümin ve total protein

Ne zaman düşünmeli?

Siroz/asit hastasında diüretik kesilmesi ve albümin sonrası düzelmeyen akut böbrek hasarında düşünülür.

Sepsis, hipovolemi, nefrotoksik ilaç ve yapısal böbrek hastalığı dışlanmalıdır.

Terlipressin/albumin tedavisi ve transplant değerlendirmesi erken planlanmalıdır.

Radyolojik / Diğer Tetkikler

Renal ultrasonografi

Batın USG (Ultrasonografi)

Portal/hepatik ven Doppler USG (Ultrasonografi) seçilmiş olguda

Akciğer grafisi enfeksiyon veya volüm yükü şüphesinde

Ekokardiyografi: kardiyak disfonksiyon, TIPS (Transjugular Intrahepatic Portosystemic Shunt) değerlendirmesi veya volüm yükü şüphesinde

Tanısal parasentez: hospitalize sirozlu/asitli hastada veya enfeksiyon şüphesinde

Tanım / Klinik Şüphe

HRS (Hepatorenal Sendrom)-AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı), siroz ve asit zemininde gelişen, yapısal böbrek hastalığı olmadan ortaya çıkan fonksiyonel böbrek yetmezliği tablosudur

Siroz + asit + kreatinin artışı olan her hastada HRS (Hepatorenal Sendrom)-AKI (Akut Böbrek Hasarı) (Acute Kidney Injury / Akut Böbrek Hasarı) akılda tutulmalıdır

HRS (Hepatorenal Sendrom) tanısı koymadan önce hipovolemi, sepsis, gastrointestinal kanama, SBP (Spontan Bakteriyel Peritonit), nefrotoksin, kontrast nefropatisi, obstrüksiyon ve ATN dışlanmalıdır

HRS (Hepatorenal Sendrom) gelişen hasta yüksek mortalite risklidir; erken transplant merkezi değerlendirmesi gerektirir

Yatış Endikasyonları

Siroz + asit + kreatinin artışı

AKI (Akut Böbrek Hasarı), oligüri veya elektrolit bozukluğu

SBP, sepsis, gastrointestinal kanama veya hipovolemi şüphesi

Albümin yüklemesi ve vazokonstriktör tedavi gereksinimi

Hiponatremi, hipotansiyon, ensefalopati veya yoğun bakım ihtiyacı

Transplant merkezi değerlendirme gereksinimi

Başlıca Kaynaklar

• AASLD Practice Guidance: Ascites, SBP and Hepatorenal Syndrome, 2021
• International Club of Ascites HRS-AKI diagnostic criteria
• EASL Clinical Practice Guidelines: decompensated cirrhosis, 2018
• Bu başlıktaki ilaç dozları, kullanım süreleri, kontrendikasyonlar ve takip aralıkları v1.0 öncesi güncel kılavuz ve kurum protokolü ile tekrar doğrulanmalıdır.
• Böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği, gebelik, ileri yaş, immünsüpresyon ve çoklu ilaç kullanımı olan hastalarda doz/ajan seçimi bireyselleştirilmelidir.
• Bu program klinik karar destek aracıdır; nihai karar hastayı değerlendiren hekime aittir.

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Aynı Kategoride

• Alkolik Hepatit
• Portal Hipertansiyon - 1. Genel Yaklaşım
• Portal Hipertansiyon - 2. Özofagus ve Gastrik Varisler
• Hepatik Ensefalopati
• İskemik Hepatit / Hipoksik Hepatopati
• Karaciğer Sirozu
• MASLD / Hepatik Steatoz
• Otoimmün Hepatit