MASLD / Hepatik Steatoz

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

İlk Ayrım - Yağlanma mı, Riskli MASLD mi?

USG, BT, MR veya kan testinde steatoz/ALT yüksekliği görüldüğünde poliklinik hedefi steatozu tekrar kanıtlamak değil; ileri fibroz riski ve MASH olasılığını sınıflamaktır.

Aynı vizitte yaz: kilo/BMI, bel çevresi, T2D/prediyabet, hipertansiyon, dislipidemi, uyku apnesi, alkol miktarı, ilaç-takviye, viral hepatit riski ve aile/siroz öyküsü.

MASH noninvaziv olarak kesin tanı konan bir etiket değildir; noninvaziv testler 'at-risk MASH / anlamlı fibroz' olasılığını yönetim için seçer.

ALT normal olabilir; normal ALT MASLD/MASH veya fibroz dışlamaz. ALT yüksekliği de tek başına MASH demek değildir.

Alkol sınırını net yaz: anlamlı alkol varsa MASLD yerine MetALD veya alkol ilişkili karaciğer hastalığı ayrımı yapılır; ileri fibroz/sirozda alkol tamamen bırakılır.

Tanı

İlk Paket - Aynı Gün Eksik Bırakma

AST, ALT, ALP, GGT, total-direkt bilirubin, albumin, PT/INR, tam kan sayımı ve trombosit.

Açlık glukozu veya HbA1c, lipid profili, kreatinin/eGFR, TSH seçilmiş hastada; kan basıncı, kilo, BMI ve bel çevresi kaydedilir.

HBsAg, anti-HCV; ferritin + transferrin satürasyonu; persistan yüksek ALT/AST veya atipik tabloda ANA, ASMA, IgG; genç/atipik hastada Wilson ve diğer nedenler klinikle dışlanır.

USG steatozu gösterebilir ama fibroz evrelemez; BT/MR'de yağlanma görülmesi de fibroz riskini ortadan kaldırmaz.

CAP steatoz miktarını destekler; tedavi kararında esas olan LSM/FIB-4/APRI ve klinik risk kombinasyonudur.

Noninvaziv Fibroz Yolu - FIB-4 / APRI / FibroScan

1. Adım: FIB-4 ve APRI hesapla. FIB-4 <1.3 genellikle ileri fibroz açısından düşük risk; yaş >65 ise düşük risk için yaklaşık <2.0 eşiği kullanılır. Yaş <35'te FIB-4 güveni düşer.

2. Adım: FIB-4 1.3-2.67 arasıysa gri alan. T2D, obezite, persistan enzim yüksekliği, trombosit düşüklüğü veya FIB-4 2.0-2.67'ye yakınsa FibroScan/ELF bekletilmez.

3. Adım: FIB-4 >2.67 ise ileri fibroz riski yüksektir; hepatoloji + FibroScan/ELF/MRE ile doğrulama ve siroz komplikasyon taraması düşünülür.

APRI MASLD'de FIB-4 kadar güçlü tek karar aracı değildir; APRI ≥1 fibroz olasılığını destekler, APRI ≥2 ileri fibroz/siroz için uyarıcıdır.

FibroScan LSM: <8 kPa ileri fibroz aleyhine; 8-12 kPa gri/anlamlı fibroz olası; >12 kPa ileri fibroz olası; ≥20 kPa veya trombosit <150 varsa siroz/portal hipertansiyon yolu açılır.

FibroScan güvenilmezse veya obezite/ölçüm kalitesi sorunluysa MRE, ELF veya deneyimli merkezde tekrar elastografi kullanılır.

Steatohepatit Ayrımı - Noninvaziv Ne Kadar Yeter?

MASH'in kesin tanısı histolojiktir; ancak poliklinikte biyopsi herkese yapılmaz. Pratik hedef, MASH + F2-F3 fibroz olasılığı olan hastayı yakalamaktır.

At-risk MASH lehine tablo: T2D/obezite + persistan ALT/AST yüksekliği + FIB-4 gri/yüksek + LSM ≥8 kPa veya ELF/MRE yüksekliği.

FAST, MAST, MEFIB, MRI-PDFF veya cT1 varsa tedavi/sevk seçimini güçlendirebilir; yoksa temel yol FIB-4/APRI -> FibroScan/ELF -> hepatoloji şeklindedir.

ALT/AST düşüşü MASH aktivitesinde iyileşme ipucu olabilir ama fibroz düzelmesini tek başına kanıtlamaz.

CAP veya USG yağ azalması iyi haberdir; ileri fibroz riski aynı anda tekrar değerlendirilmezse hasta yalancı güvenle kaybedilebilir.

Biyopsi - Ne Zaman Gerekir?

Noninvaziv testler uyumsuzsa: FIB-4 düşük ama LSM yüksek, LSM düşük ama klinik risk çok yüksek, görüntüleme/klinik çelişkiliyse.

Alternatif tanı şüphesi varsa: otoimmün hepatit, DILI, hemokromatozis, Wilson, kolestatik hastalık veya açıklanamayan belirgin enzim yüksekliği.

İlaç tedavisi kararı için fibroz evresi belirsiz kalıyorsa ve sonuç tedavi/geri ödeme/klinik çalışma kararını değiştirecekse.

Siroz klinik, laboratuvar ve elastografiyle belirginse biyopsi beklenmeden siroz yönetimi başlatılabilir.

Biyopsi isteminde alkol miktarı, metabolik riskler, FIB-4/APRI, LSM, CAP, ilaçlar ve dışlanan tanılar mutlaka yazılır.

Başlıca Kaynaklar

EASL-EASD-EASO Clinical Practice Guidelines on MASLD, 2024. https://easlcampus.eu/sites/default/files/2024-06/EASL_CPGs_on_MASLD.pdf
AGA Clinical Practice Update: Role of noninvasive biomarkers in NAFLD/MASLD, 2023. https://gastro.org/clinical-guidance/role-of-noninvasive-biomarkers-in-nafld-masld/
FDA: Wegovy approval for MASH with moderate-to-advanced fibrosis, 2025. https://www.fda.gov/drugs/news-events-human-drugs/fda-approves-treatment-serious-liver-disease-known-mash
FDA Wegovy prescribing information, 2025. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2025/215256s024lbl.pdf
FDA Rezdiffra prescribing information, 2024. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2024/217785s000lbl.pdf

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Aynı Kategoride

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com