Otoimmün Hepatit

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

Şüphe - Doktor Ne Zaman Düşünmeli?

Açıklanamayan hepatoselüler patern varsa AIH aynı vizitte ayırıcıya girer: ALT/AST 1-2 x NÜS düzeyinden >1000 IU/L düzeyine kadar değişebilir.

AIH lehine ipuçları: IgG yüksekliği veya protein-albumin farkı, ANA/ASMA pozitifliği, eşlik eden tiroidit/Graves/romatizmal hastalık/çölyak, önceki gebelik-sonrası alevlenme veya başka otoimmün hastalık.

Seronegatif ya da akut ağır AIH olabilir; akut ağır tabloda ANA zayıf/negatif, IgG normal olabilir. Bu yüzden yalnız 'otoantikor negatif' diye dosyayı kapatma.

ALP genellikle <2 x NÜS kalır; ALP >4 x NÜS, belirgin kolestaz, kaşıntı baskınlığı veya safra yolu dilatasyonu varsa PBC/PSC overlap, obstrüksiyon, DILI ve infiltratif hastalık ayrıca aranır.

ANA/ASMA düşük titre pozitifliği MASLD, viral enfeksiyon, DILI veya sağlıklı kişilerde görülebilir; tek başına AIH tanısı ve steroid nedeni değildir.

Alarm - Ayaktan Bekletme

INR >=1.5, bilirubin hızla artıyor, hipoglisemi, ensefalopati, laktat/asidoz, kreatinin artışı, sepsis şüphesi veya ciddi kusma/dehidratasyon varsa akut ağır hepatit gibi yönet.

Akut ağır AIH şüphesinde viral hepatit, DILI/parasetamol, Wilson, iskemik hepatit ve Budd-Chiari aynı gün dışlanır; transplant merkeziyle gecikmeden görüşülür.

Steroid başlamadan önce enfeksiyon, sepsis, HSV/CMV/EBV gerekliliği, HBV reaktivasyon riski ve DILI olasılığı aktif sorgulanır.

Tanı

İlk Paket - Aynı Gün

Karaciğer hasarı ve sentetik fonksiyon: AST, ALT, ALP, GGT, total-direkt bilirubin, albumin, PT/INR, hemogram-trombosit, kreatinin/eGFR, sodyum, glukoz.

AIH paneli: total IgG, ANA, ASMA/F-aktin, anti-LKM1, anti-LC1, anti-SLA/LP; kolestaz/overlap varsa AMA, IgM ve MRCP gerekliliği değerlendirilir.

Viral dışlama: HAV IgM, HBsAg, anti-HBc IgM/total, anti-HCV + HCV RNA; akut/immünsüprese tabloda HEV IgM/RNA, EBV, CMV ve HSV klinik bağlama göre eklenir.

Taklit edenler: ilaç-bitkisel ürün-takviye, alkol, asetaminofen düzeyi/gerekliliği, Wilson için genç/atipik hastada serüloplazmin-idrar bakırı/hemoliz, ferritin-TSAT, A1AT ve MASLD riski.

Görüntüleme: abdomen USG + Doppler ile obstrüksiyon, vasküler neden, asit ve siroz bulgusu bakılır; kolestaz baskınsa veya PSC/PBC overlap şüphesi varsa MRCP istenir.

Tanıya Gidiş - 4 Adım

1. Paterni belirle: hepatoselüler patern + IgG/otoantikor/otoimmün öykü AIH olasılığını artırır; kolestaz baskınsa overlap veya safra yolu hastalığı önce ayrılır.

2. Dışlama testlerini aynı gün tamamla: viral hepatit, DILI/toksin, Wilson, iskemik hepatit, vasküler neden ve biliyer obstrüksiyon dışlanmadan AIH tanısı netleşmez.

3. Skoru kullan: basitleştirilmiş skor hasta başı pratik sınıflama içindir; revize IAIHG skor atipik/seronegatif/DI-AIH/overlap ayrımında daha ayrıntılı destek verir.

4. Histolojiyi planla: güvenliyse uzun süreli immünsüpresyon öncesi biyopsi tanı güvenini ve fibroz evresini belirler; acil ağır tabloda transjuguler biyopsi ve hepatoloji/transplant kararı öne çıkar.

Tanı cümlesi 'ANA pozitif hepatit' olmamalı; dosyada patern, IgG, otoantikor titresi, viral-DILI dışlama, biyopsi durumu ve skor birlikte yazılmalıdır.

Kriter Hesapla - Basitleştirilmiş / Revize IAIHG

Basitleştirilmiş AIH skoru dört başlığı kullanır: otoantikor, IgG, histoloji ve viral hepatitin dışlanması. Skor 6 olası AIH, 7-8 kesin AIH lehinedir.

Revize IAIHG skoru daha ayrıntılıdır: cinsiyet, ALP/AST-ALT oranı, IgG/globulin, otoantikor titresi, AMA, viral belirteçler, ilaç/alkol öyküsü, otoimmün hastalık, histoloji ve tedavi yanıtını birlikte okur.

Skor tanıyı destekler; akut ağır, seronegatif, ilaç ilişkili otoimmün benzeri hepatit veya overlap tabloda klinik karar skorun önüne geçebilir.

Skor sonucu yüksekse bir sonraki pratik adım: biyopsi güvenliği, viral/DILI dışlama ve tedavi başlama eşiğini aynı gün hepatolojiyle netleştir.

Seronegatif / Overlap / DI-AIH Ayrımı

Seronegatif AIH: otoantikor negatif ama IgG, histoloji ve steroid yanıtı uyumlu olabilir; özellikle akut ağır tabloda seroloji tanıyı dışlatmaz.

Overlap şüphesi: ALP/GGT baskınlığı, AMA pozitifliği, kaşıntı, safra yolu darlığı, IBD öyküsü veya MRCP bulgusu varsa PBC/PSC overlap ayrı kart mantığıyla değerlendirilir.

DI-AIH şüphesi: nitrofurantoin, minosiklin, statin, biyolojik/immünoterapi, herbal-takviye veya yeni ilaç öyküsü varsa ilaç kesilme-yanıt ilişkisi yazılır; uzun idame gereksinimi klasik AIH lehine olabilir.

MASLD ile karışma: steatoz ve düşük titre ANA/ASMA, AIH tanısı koydurmaz; IgG, histoloji ve belirgin hepatoselüler aktivite aranır.

Başlıca Kaynaklar

AASLD Diagnosis and Management of Autoimmune Hepatitis, updated 2019. https://www.aasld.org/practice-guidelines/diagnosis-and-management-autoimmune-hepatitis
EASL Clinical Practice Guidelines: Autoimmune Hepatitis. Journal of Hepatology 2015. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26341719/
Hennes EM et al. Simplified criteria for the diagnosis of autoimmune hepatitis. Hepatology 2008. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18537184/
International Autoimmune Hepatitis Group revised diagnostic scoring system references. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10453927/

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Aynı Kategoride

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com