CNS GASTROClinical Navigation System

Ana sayfa › Klinik Rehber › Hepatik Ensefalopati

HEPATOLOJI

Hepatik Ensefalopati

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

60 Saniyede Hastalık Yönetimi

Hepatik ensefalopati - hasta başı karar akışı

1Önce evre belirle, sonra taklitçileri dışla

Minimal/gizli ensefalopati: belirgin bilinç bozukluğu yoktur; dikkat, reaksiyon zamanı, uyku-uyanıklık veya araç/iş güvenliği sorunu özel test ya da yakın öyküyle fark edilir.

Evre I: uyku ritmi bozulması, dikkat azalması, irritabilite/öfori, hafif kişilik değişikliği veya ince tremor olabilir; hasta uyanık ve konuşabilir.

Evre II: letarji/apati, zaman dezoryantasyonu, uygunsuz davranış ve belirgin asteriksis beklenir; tetikleyici arama ve tedavi aynı anda başlar.

Evre III: belirgin somnolans/konfüzyon vardır, hasta uyandırılabilir ama koopere değildir; aspirasyon, YBÜ ve hava yolu riski erken düşünülür.

Evre IV: koma tablosudur; hava yolu güvenliği, YBÜ/anestezi ve akut karaciğer yetmezliği/ileri dekompansasyon hattı bekletilmez.

Evreyi dosyaya yaz; sonra tetikleyici ve taklitçi nedenleri temizlemeden yalnız laktülozla yetinme.

Taklitçileri aynı anda dışla: parmak ucu glukoz, oksijen satürasyonu, vital bulgular, ateş/sepsis, fokal nörolojik bulgu, travma, sedatif-opioid etkisi, GİS kanama, AKI ve elektrolit bozukluğu.

2Tetkik / görüntüleme

İlk tetkikler: glukoz, TKS, CRP, üre-kreatinin, Na/K/Mg, AST/ALT, bilirubin, albümin, INR ve gerekirse kan gazı/laktat.

Asit varsa tanısal parasentez yapılır: hücre sayımı-PMN, albümin/total protein ve kültür; SBP varsa HE yalnız laktülozla düzelmez.

Fokal nörolojik bulgu, travma, atipik tablo, ilk kez açıklanamayan bilinç bozukluğu veya tedaviye yanıtsızlıkta beyin BT/MR düşünülür.

→ Amonyak düzeyi destekleyici olabilir; normal amonyak HE olasılığını azaltır ama karar klinik ve tetikleyici aramasıyla verilir.

3Tetikleyiciyi kes / düzelt

Kabızlık, GİS kanama, SBP/sepsis, pnömoni/ÜSE, dehidratasyon, AKI, hiponatremi/hipokalemi ve aşırı diüretik aynı vizitte düzeltilir.

Benzodiazepin, opioid, Z-ilaç, sedatif antihistaminik, gereksiz antipsikotik ve alkol kesilir; NSAİİ, ACE/ARB, aminoglikozid ve kontrast gereksizse kaçınılır.

Hipotansiyon, AKI, sepsis/SBP, hiponatremi veya hipoperfüzyon varsa diüretik ve NSBB/carvedilol geçici kesilir ya da doz azaltılır.

→ Tetikleyici tedavi edilmezse laktüloz tek başına eksik tedavidir.

4Laktülozu başla

Akut overt HE: laktüloz 25-30 mL PO/NG 1-2 saatte bir başlanabilir; ilk dışkılama sağlanınca idame doza geçilir.

İdame: laktüloz 15-45 mL PO/NG günde 2-4 kez; hedef günde 2-3 yumuşak dışkıdır, sulu ishal hedef değildir.

Oral/NG verilemiyorsa rektal uygulama: 300 mL laktüloz + 700 mL su veya SF retansiyon lavmanı olarak 30-60 dakika tutulacak şekilde uygulanabilir.

→ İshal, dehidratasyon, hipokalemi veya AKI gelişirse doz azalt; HE kötüleşebilir.

5Rifaksimin / LOLA ekle

Rifaksimin 550 mg PO 2x1; tekrarlayan HE, laktüloza yetersiz yanıt, laktüloz intoleransı veya sekonder profilakside laktüloza eklenir.

LOLA/Hepa-Merz oral pratik: 1-2 saşe 3x1 düşünülebilir; IV LOLA için çalışmalarda sık kullanılan toplam doz 20 g/gün 3-8 gündür, ürün ve kurum protokolü doğrulanır.

Ağır renal yetmezlik/AKI'de LOLA dikkatle değerlendirilir; kreatinin belirgin yüksekse hepatoloji-nefroloji ile bireyselleştir.

→ Rifaksimin enfeksiyon antibiyotiği değildir; ateş/SBP/sepsis varsa ayrı antibiyotik protokolü gerekir.

6Yatış / taburculuk

Yeni veya belirgin overt HE çoğunlukla yatırılır; evre III-IV, aspirasyon riski, sepsis, AKI, aktif GİS kanama veya ciddi elektrolit bozukluğunda YBÜ değerlendirilir.

Taburculuk için bilinç bazale dönmeli, dışkı hedefi ve laktüloz/rifaksimin planı yazılmalı, tetikleyici neden tedavi edilmiş olmalı ve yakın kontrol sağlanmalıdır.

Tekrarlayan HE, dekompanse siroz veya transplant uygunluğu olan hastada hepatoloji/nakil merkezi değerlendirmesi planlanır.

→ Eve gönderilen hastaya hedef dışkı sayısı, doz titrasyonu ve tekrar başvuru uyarıları yazılı verilir.

İlk 10 Dakika

Bilinç değişikliği olan siroz/portal hipertansiyon hastasında hipoglisemi, hipoksi, sepsis, intrakraniyal olay ve sedatif/opioid etkisi dışlanır.

Hava yolu ve aspirasyon riski değerlendirilir; evre III-IV ensefalopatide yakın monitörizasyon/YBÜ düşünülür.

Tetikleyiciler hızla aranır: GİS kanama, enfeksiyon/SBP, kabızlık, dehidratasyon, AKI, hiponatremi/hipokalemi, fazla diüretik, sedatifler.

Glukoz düşükse hemen düzeltilir; ateş, hipotansiyon, hipoksi veya kanama varsa eş zamanlı tedavi başlatılır.

Asit varsa tanısal parasentez geciktirilmez; SBP hepatik ensefalopatinin sık tetikleyicisidir.

Tanı

Kritik Tetkikler

Parmak ucu/serum glukoz.

TKS, CRP; enfeksiyon odağına göre kültürler.

Üre, kreatinin, elektrolitler, sodyum/potasyum.

AST/ALT, bilirubin, albümin, INR.

Asit varsa tanısal parasentez.

GİS kanama bulguları; gerekirse Hb seri takip.

Fokal nörolojik bulgu, travma, atipik tablo veya açıklanamayan bilinç bozukluğunda beyin görüntüleme.

Skor / Risk

West Haven evrelemesi klinik ağırlığı belirlemek için kullanılabilir.

Evre III-IV, hava yolu riski, aktif kanama, sepsis, AKI veya ciddi elektrolit bozukluğu yüksek risklidir.

Amonyak düzeyi tek başına tanı koydurmaz; klinik tablo ve tetikleyici neden araştırması önceliklidir.

Amonyak: Örnek / Yorum / Yönetim

Temel ilke: hepatik ensefalopati klinik tanıdır; amonyak yüksekliği tek başına HE tanısı koydurmaz, evrelemez ve laktüloz/rifaksimin dozunu tek başına belirlemez.

Ne zaman isteyelim: atipik bilinç bozukluğu, normal olmayan nörolojik tablo, tanıdan emin olunamaması, akut karaciğer yetmezliği/çok hızlı kötüleşme, valproat/üre döngüsü bozukluğu/portosistemik şant gibi alternatif hiperamonyemi nedenleri düşünülüyorsa daha anlamlıdır.

Örnek alma: mümkünse stazsız ven veya arterden alınır; uzun turnike, yumruk sıkma, hemoliz, geç transport, oda ısısında bekleme ve dolmamış/gevşek kapaklı tüp yalancı yüksek sonuç yapabilir.

Tüp/transport: kurum laboratuvar protokolüne göre genellikle EDTA veya lityum heparin plazma kullanılır; örnek hemen buz üzerine alınır, hızla laboratuvara ulaştırılır, plazma hücrelerden gecikmeden ayrılır ve kısa sürede analiz edilir.

Hatalı sonuç şüphesi: klinik tabloyla uyumsuz çok yüksek amonyak varsa önce örnek alma/transport hatası düşünülür; hasta yönetimini değiştirmeden önce doğru koşullarda tekrar istenir.

Normal amonyak: overt HE olasılığını azaltır ve tanıyı yeniden düşünmeyi gerektirir; hipoglisemi, sepsis, hipoksi, intrakraniyal olay, ilaç/sedatif, alkol yoksunluğu, üremi ve elektrolit bozukluğu aktif aranır.

Yüksek amonyak: HE ile uyumlu klinikte destekleyici olabilir; ancak kabızlık, GİS kanama, enfeksiyon, AKI, yüksek protein yükü, valproat ve büyük portosistemik şant gibi tetikleyici/alternatif nedenleri araştırma sinyalidir.

Çok yüksek değer: özellikle akut karaciğer yetmezliğinde yaklaşık 150-200 µmol/L ve üzeri değerler serebral ödem/intrakraniyal hipertansiyon riski açısından uyarıcı kabul edilir; YBÜ, hava yolu, nörolojik izlem ve gerekirse CRRT/transplant merkezi kararını hızlandırır.

Tedavi takibi: amaç amonyak sayısını normale indirmek değil; bilinç düzelmesi, tetikleyicinin kontrolü, günde 2-3 yumuşak dışkı hedefi, renal-elektrolit stabilizasyonu ve nüksün önlenmesidir.

Başlıca Kaynaklar

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

İlgili Skor Hesaplayıcıları

İlgili Acil Algoritmalar

Aynı Kategoride

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Ana sayfa · Klinik Rehber · Skor Hesaplayıcıları · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com

Mesafeli Satış · İade ve Cayma · Teslimat · Hesap Silme

© NAVMED AI LIMITED — CNS Gastro. İçerik güncellemesi: Mayıs 2026.