Ana sayfa › Klinik Rehber › Portal Hipertansiyon - 2. Özofagus ve Gastrik Varisler
HEPATOLOJI
Portal Hipertansiyon - 2. Özofagus ve Gastrik Varisler
Hızlı Yaklaşım
Ne zaman düşünmeli?
Siroz/CSPH, trombositopeni-splenomegali, radyolojik kollateral, asit veya önceki üst GİS kanama öyküsü olan hastada özofagus ve gastrik varis taraması/profilaksisi planlanır.
Varis saptandıysa rapor yalnız 'varis var' dememeli; yer, boyut, kırmızı işaret, aktif kanama/stigmata, gastrik uzanım ve PHG/GAVE bulgusu yazılmalıdır.
Hematemez, melena, instabilite veya aktif kanama varsa primer/sekonder profilaksi kartında kalma; Acil Değerlendirme > Varis Kanaması başlığına geç.
Tanı
Endoskopi Rapor Şablonu
Özofagus varisi: küçük (<5 mm) veya orta-büyük (≥5 mm), kolon sayısı/uzanımı, kırmızı wale/red spot bulgusu, aktif kanama veya taze pıhtı yazılır.
Gastrik varis: Sarin sınıflamasıyla GOV1, GOV2, IGV1 veya IGV2 olarak yazılır; fundus, kardiya, antrum/ektopik yerleşim belirtilir.
Yüksek riskli varis: orta-büyük varis, kırmızı işaret, Child-Pugh C veya dekompansasyon varlığı profilaksi kararını değiştirir.
PHG: mozaik patern ± kırmızı noktalar; hafif/ağır şeklinde yazılır. GAVE: antral/diffüz vasküler ektazi, PHG'den ayrılır çünkü tedavi yaklaşımı farklıdır.
Kanama odağı görülüyorsa Forrest benzeri ülser diliyle karıştırmadan varis kanama stigmatası, band/glue uygulanıp uygulanmadığı ve kontrol durumu net yazılır.
Sınıflama - Özofagus ve Gastrik Varis
Varis sınıflaması ve pratik anlamı
| Tip | Tarif | Klinik karar |
|---|---|---|
| Özofagus küçük varis | <5 mm, lümeni belirgin doldurmayan varis | Düşük riskliyse izlem veya NSBB kararı CSPH/karaciğer hastalığı aktivitesine göre verilir. |
| Özofagus orta-büyük varis | ≥5 mm veya lümenin önemli kısmını dolduran varis | Primer profilaksi gerekir: NSBB/karvedilol veya NSBB uygun değilse EVL. |
| GOV1 | Özofagus varisinin küçük kurvatur boyunca mideye devamı | Genellikle özofagus varisi gibi yönetilir; EVL çoğu olguda uygundur. |
| GOV2 | Özofagus varisinin fundusa uzanması | Kanama riski daha yüksektir; primer/sekonder strateji merkez deneyimi, NSBB, glue/EUS/IR seçenekleriyle belirlenir. |
| IGV1 | İzole fundal gastrik varis | Splenik ven trombozu/pankreas patolojisi ve gastrorenal şant aranır; kanamada glue/EUS/BRTO/TIPS seçenekleri öne çıkar. |
| IGV2 | Fundus dışı izole gastrik veya ektopik mide varisi | Yerleşime göre bireyselleştirilir; portal/splenik ven anatomisi görüntülenir. |
İlk Endoskopi Zamanı
Dekompanse sirozda ilk üst GİS endoskopi tanı konduğunda veya hasta stabil olur olmaz yapılır.
Kompanse cACLD/sirozda LSM <20 kPa ve trombosit >150.000/mm³ ise yüksek riskli varis olasılığı düşük olduğundan endoskopi ertelenebilir; yıllık LSM/trombosit kontrolü gerekir.
LSM ≥20 kPa, trombosit ≤150.000/mm³, radyolojik varis/kollateral, splenomegali, asit veya dekompansasyon varsa endoskopi tanıdan sonra planlanır.
NSBB/karvedilol zaten CSPH için başlanmışsa ve endoskopi sonucu tedavi kararını değiştirmeyecekse bazı hastalarda tarama endoskopisi ertelenebilir; hasta bazlı karar verilir.
Kanama şüphesinde bu zamanlama geçersizdir; Acil Değerlendirme > Varis Kanaması algoritması uygulanır.
Başlıca Kaynaklar
- Baveno VII consensus on portal hypertension, 2022: https://www.journal-of-hepatology.eu/article/S0168-8278(21)02299-6/fulltext
- AASLD portal hypertension and varices guidance / outpatient cirrhosis management resources.
- Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 12th edition; Portal Hypertension and Variceal Bleeding chapter.
Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.
Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.
Uygulamada aç Planları görAynı Kategoride
Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.
Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com
© NAVMED AI LIMITED — CNS Gastro. İçerik güncellemesi: Mayıs 2026.