Ana sayfa › Klinik Rehber › Viral Hepatit C

HEPATOLOJI

Viral Hepatit C

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

Ne zaman düşünmeli?

Açıklanamayan ALT/AST yüksekliği, kronik karaciğer hastalığı, siroz, HCC, kriyoglobulinemi, glomerülonefrit, porfiri kutanea tarda, liken planus, açıklanamayan halsizlik/eklem ağrısı veya risk öyküsünde HCV akla gelir.

Anti-HCV taraması erişkinde en az bir kez; risk sürdükçe tekrarlı düşünülür. Anti-HCV pozitifliği aktif hastalık değil, HCV ile temas göstergesidir; aktif enfeksiyon HCV RNA ile doğrulanır.

Sarılık + INR yükselmesi, ensefalopati, asit/varis kanaması, dekompanse siroz veya akut karaciğer yetmezliği bulgusu varsa ayaktan rutin HCV yolu değil acil hepatoloji yolu açılır.

Risk Grupları - Hemen Sorgula

Damar içi madde kullanımı, ortak iğne/enjektör veya madde hazırlama ekipmanı kullanımı en önemli risklerden biridir.

Hemodiyaliz, HIV/HBV/HDV koenfeksiyonu, organ nakli veya güvenli kan ürünü taraması öncesi/belirsiz transfüzyon öyküsü sorgulanır.

Cezaevi öyküsü, erkeklerle seks yapan erkek, çoklu partner, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon öyküsü veya yüksek riskli cinsel temas varsa tekrar tarama gerekir.

HCV pozitif anneden doğum, iğne batması/mukozal mesleki maruziyet, steril olmayan dövme-piercing veya endemi bölgesi/göç öyküsü not edilir.

İmmünsüpresyon, hemodiyaliz veya yakın maruziyet varsa anti-HCV negatifliği erken dönemde dışlayıcı değildir; HCV RNA ile erken doğrulama düşünülür.

Ekstrahepatik İpuçları

Karma kriyoglobulinemi, membranoproliferatif glomerülonefrit, açıklanamayan proteinüri/hematüri, porfiri kutanea tarda, liken planus, B hücreli lenfoma öyküsü ve dirençli diyabet/metabolik kötüleşme HCV araştırmasını destekler.

HCV saptanırsa karaciğer dışı bulgular tedavi kararını geciktirmez; aktif viremi doğrulanınca fibrozis ve ilaç etkileşimiyle birlikte tedavi planlanır.

Tanı

Tanı Koyma Akışı

1. İlk test anti-HCV'dir; mümkünse aynı örnekten refleks kantitatif HCV RNA planlanır.

2. Anti-HCV pozitif + HCV RNA pozitif: aktif HCV enfeksiyonu; fibrozis, HBV/HIV, böbrek fonksiyonu, gebelik ve ilaç etkileşimi aynı turda değerlendirilir.

3. Anti-HCV pozitif + HCV RNA negatif: aktif viremi gösterilmez; geçirilmiş/temizlenmiş enfeksiyon, başarılı tedavi sonrası durum veya yalancı pozitiflik olabilir.

4. Anti-HCV negatif ama yakın maruziyet, akut hepatit, hemodiyaliz, ileri immünsüpresyon veya HIV varsa HCV RNA istenir; antikor yanıtı gecikebilir.

5. Tedavi kararı için sadece anti-HCV yetmez; tedavi öncesi ölçülebilir HCV RNA ve siroz durumu net yazılır.

6. Genotip artık her hastada zorunlu değildir; pangenotipik rejim dışı seçenek, SGK-SUT/yerel ödeme gerekliliği, GT3 siroz, önceki DAA başarısızlığı, dekompansasyon veya direnç sorusu varsa istenir.

Anti-HCV Negatifken HCV RNA Ne Zaman?

Son 6 ay içinde iğne batması, damar içi madde kullanımı, kan/mukoza teması veya yüksek riskli cinsel temas varsa pencere döneminde HCV RNA istenir.

Akut hepatit paterni varsa, özellikle ALT belirgin yüksek ve başka neden bulunamıyorsa anti-HCV negatifliği ile HCV dışlanmaz.

Hemodiyaliz, ileri immünsüpresyon, HIV veya transplant/kemoterapi planı olan hastada antikor yanıtı zayıf olabilir; HCV RNA doğrudan istenebilir.

Yakın maruziyet sonrası ilk RNA negatifse risk ve ALT trendine göre 2-4 hafta içinde RNA, 4-6 ay civarında anti-HCV/ALT kontrolü planlanır.

Tedavi Öncesi Laboratuvar ve Güvenlik

Kantitatif HCV RNA, tam kan sayımı, ALT/AST, bilirubin, ALP/GGT, albümin, INR, kreatinin/eGFR, trombosit ve seçilmiş hastada gebelik testi istenir.

HBV paneli HBsAg + anti-HBc total + anti-HBs şeklinde tamamlanır; DAA sırasında HBV reaktivasyonu gelişebileceği için HBsAg pozitif veya anti-HBc pozitif hasta ayrıca yönetilir.

HIV testi, HAV/HBV bağışıklık durumu, önceki HCV tedavisi, transplant öyküsü ve ilaç etkileşimleri tedavi başlamadan önce yazılır.

İlaç etkileşimi için antiepileptikler, rifampisin/rifabutin, amiodaron, statinler, antikoagülanlar, proton pompa inhibitörü ve bitkisel ürünler özellikle sorgulanır.

Fibroz / Siroz ve Görüntüleme

FIB-4/APRI ile ilk risk dili oluşturulur; elastografi/FibroScan veya karaciğer USG ile siroz ve portal hipertansiyon bulguları aranır.

Siroz şüphesi varsa Child-Pugh, MELD, trombosit, albumin, INR, bilirubin, asit/ensefalopati ve varis-HCC sürveyans planı aynı dosyada netleştirilir.

Biyopsi çoğu hastada gerekmez; noninvaziv sonuçlar çelişkiliyse, eşlik eden MASLD/alkol/DILI/otoimmün hastalık şüphesi varsa veya tedavi/ödeme kararını değiştirecekse düşünülür.

Genotip Testi - Ne Zaman Gerçekten Gerekir?

Tedavi-naif, sirozsuz ve pangenotipik rejime uygun hastada genotip sonucu çoğu zaman tedaviyi bekletmez.

Kompanse sirozda özellikle sofosbuvir/velpatasvir seçilecekse GT3 ve direnç sorusu tedaviyi değiştirebilir; genotip testi yararlıdır.

Önceki DAA başarısızlığı, tekrar pozitiflikte relaps-reenfeksiyon ayrımı, dekompanse siroz, transplant adayı veya pangenotipik olmayan rejim/geri ödeme koşulu varsa genotip istenir.

Genotipe göre tedavi artık özel durum stratejisidir; rutin basit hastada amaç aktif viremi, siroz durumu ve etkileşime göre pangenotipik tedaviyi hızla başlatmaktır.

Tanı Cümlesi / Rapor Dili

Aktif HCV enfeksiyonu: anti-HCV pozitif ve kantitatif HCV RNA pozitif; fibrozis evresi ve tedavi uygunluğu ayrıca yazılır.

Geçirilmiş/temizlenmiş HCV: anti-HCV pozitif, HCV RNA negatif; yeni risk veya akut hepatit yoksa aktif tedavi gerekmez.

Kür: tedavi bitiminden en az 12 hafta sonra HCV RNA negatifliği SVR12 olarak yazılır; anti-HCV genellikle pozitif kalabilir ve bağışıklık sağlamaz.

Başlıca Kaynaklar

AASLD-IDSA HCV Guidance: simplified treatment, compensated cirrhosis, treatment monitoring and SVR12 principles.
CDC hepatitis C testing guidance: anti-HCV screening with HCV RNA confirmation and recent exposure/immunocompromised exceptions.
EASL recommendations and local hepatology practice resources; Türkiye SUT/MEDULA geri ödeme koşulları güncel kurum protokolüyle ayrıca doğrulanmalıdır.

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

Aynı Kategoride

Ana sayfa · Klinik Rehber · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com